• Atopowe zapalenie skóry, AZS (łac.dermatitis atopica)

    Atopowe zapalenie skóry, AZS (ang. atopic dermatitis, łac.dermatitis atopica), zwane też egzemą, wypryskiem atopowym, a niegdyś świerzbiączką (łac.prurigo) Besniera, wypryskiem alergicznym lub alergicznym zapaleniem skóry jest chorobą zaliczaną do chorób atopowych, psychosomatycznych.

    Etiopatogeneza

    Skóra chorego pod wpływem substancji drażniących (mydło, rozpuszczalniki), alergenów (roztocza, sierść) lub pewnych pokarmów (jajka, mleko, białko pszenicy, czekolada, truskawki), traci barierę ochronną zbudowaną z lipidów (tzw. płaszcz lipidowy) i pada ofiarą innych szkodliwych substancji pochodzenia zewnętrznego.

    Objawy i przebieg

    Dziecko z atopowym zaaleniem skóryGłównymi objawami atopowego zapalenia skóry są zaczerwienienie i suchość skóry, jej swędzenie i skłonność do nawrotowych zakażeń bakteryjnych. Zmiany najczęściej lokalizują się na zgięciach łokciowych i kolanowych, na twarzy i szyi, ale mogą obejmować całe ciało (patrz: erytrodermia). Atopowemu zapaleniu skóry często towarzyszą również inne schorzenia atopowe: astma oskrzelowa, sezonowy lub przewlekły katar sienny oraz alergiczne zapalenie spojówek.

    Choroba ma przebieg wieloletni z okresami kiedy objawy są mniej lub bardziej nasilone. W przebiegu choroby ma znaczenie stres emocjonalny, który sam nie jest bezpośrednią przyczyną objawów, ale poprzez wpływ układu nerwowego może stać się czynnikiem wyzwalającym objawy u osoby chorej.

    Rozpoznanie

    Opracowano kryteria rozpoznawcze AZS (kryteria Hannifina-Rajki).

    • Kryteria większe:

     

    • Świąd
    • Typowe umiejscowienie
    • Przewlekły i nawrotowy przebieg
    • Atopia u chorego lub w wywiadzie rodzinnym

     

    • Kryteria mniejsze:

     

    • Suchość skóry (xerosis)
    • Rogowacenie przymieszkowe (keratosis pilaris) i/lub rybia łuska (ichthyosis)
    • Natychmiastowe odczyny skórne
    • Podwyższone stężenie IgE w surowicy
    • Początek w dzieciństwie
    • Skłonność do nawrotowych zakażeń skóry
    • Zaćma
    • Nietolerancja wełny
    • Nietolerancja pokarmów
    • Zaostrzenia po stresach psychicznych
    • Biały dermografizm.

     

    Do rozpoznania AZS wystarczające jest spełnienie 3 spośród 4 głównych kryteriów; mniejsze kryteria mają znaczenie uzupełniające.

    Różnicowanie

    Atopowe zapalenie skóry bywa mylone z łuszczycą. Inne jednostki chorobowe wymagające różnicowania z AZS to świerzbiączka objawowa (prurigo symptomatica) i świerzbiączka letnia (prurigo aestivalis).

    Leczenie

    Leczenie przyczynowe

    Jeśli można stwierdzić czynniki uczulające, leczenie polega na eliminacji ich z otoczenia lub pokarmów chorego. Można podejmować próby odczulania.

    Leczenie objawowe

    • Środki przeciwhistaminowe
    • Kortykosteroidy ogólnie w okresie zaostrzeń i miejscowo w postaci maści, z unikaniem zaróbki lanolinowej (chorzy często są na nią wrażliwi)
    • Leki immunosupresyjne (np. cyklosporyna A, takrolimus, pimekrolimus)
    • Pielęgnacja i natłuszczanie skóry

     

    Skomentuj →

Photostream