• Ciąża pod kontrolą – wizyty u ginekologa podczas ciąży

    Ciąża pod kontrolą – wizyty u ginekologa podczas ciąży

    Ciąża to wyjątkowy okres w życiu każdej kobiety. W związku z tym, przyszłym matkom należy się  szczególna opieka także, a może przede wszystkim ze strony ginekologa. W tym czasie niezmiernie ważne są regularne wizyty w gabinecie swojego lekarza. Dodatkowo, jeśli cokolwiek wzbudza niepokój ciężarnej, ma ona prawo zgłosić się do lekarza poza wyznaczonym terminem. Jeśli w przebiegu ciąży pojawią się groźne objawy takie jak bóle czy krwawienia, kobieta powinna niezwłocznie zgłosić się do najbliższego szpitala oraz skontaktować się ze swoim ginekologiem.

    Pierwsza wizyta

    Już po stwierdzeniu przez kobietę faktu bycia w ciąży, powinna ona pomyśleć o wizycie u ginekologa. Pierwsza wizyta u lekarza zaczyna się najczęściej od zebrania dokładnego wywiadu od pacjentki. Lekarz zapyta między innymi o wcześniejsze ciąże, porody, przebyte choroby, warunki socjalne a także o to czy występowały jakieś choroby rodzinne wśród najbliższych krewnych. Następnie ginekolog dokładnie zbada kobietę. Nie ominie jej kontrola ciśnienia, masy ciała, stan piersi, nóg. W trakcie tego badania ginekolog pobierze także wymaz z pochwy do badania cytologicznego i mikrobiologicznego. Na koniec zleci jeszcze badanie krwi i moczu. W ten sposób uzyskuje się pełny obraz stanu zdrowia przyszłej mamy.

    I wizyta (5-8 tydzień)

    • badanie ogólne
    • pomiar ciśnienia
    • pomiar masy ciała
    • morfologia krwi
    • badanie moczu
    • oznaczanie grupy krwi i Rh (jeśli nie było wcześniej oznaczane)
    • oznaczanie przeciwciał anty-Rh
    • badanie cytologiczne (jeśli nie było oznaczane przed ciążą)
    • ocena wydzieliny pochwowej
    • badanie ginekologiczne
    • badanie piersi
    • badanie stężenia glukozy we krwi na czczo
    • badanie na kiłę
    • oznaczanie przeciwciał anty-HIV

    Kolejne wizyty

    Podczas kolejnych wizyt w gabinecie ginekologicznym, stan zdrowia kobiety i prawidłowy rozwój dziecka w łonie jest na bieżąco kontrolowany. Wizyty najczęściej powtarzane są co cztery tygodnie, w ostatnim miesiącu ciąży co 2 tygodnie. W przypadku jakichś niepokojących sygnałów lekarz może zaproponować dokładniejszą diagnostykę.

    Kolejne wizyty będą się różniły od pierwszej. Niektóre badania jak pomiar masy ciała, kontrola ciśnienia tętniczego czy badanie czynności serca płodu wykonywane będą przy każdej wizycie, inne rzadziej lub tylko raz w trakcie całej ciąży.

    II wizyta (10-14 tydzień)

    • pomiar ciśnienia
    • pomiar masy ciała
    • badanie ginekologiczne przez pochwę
    • badanie USG

    III wizyta (16-18 tydzień)

    • pomiar ciśnienia
    • pomiar masy ciała
    • morfologia krwi
    • badanie moczu
    • oznaczanie przeciwciał anty-Rh
    • badanie na obecność żółtaczki zakaźnej
    • badanie czynności serca płodu
    • badanie położnicze

    IV wizyta (22-24 tydzień)

    • pomiar ciśnienia
    • pomiar masy ciała
    • oznaczanie przeciwciał przeciw toksoplazmozie
    • badanie ginekologiczne przez pochwę
    • badanie czynności serca płodu
    • badanie położnicze
    • badanie USG

    V wizyta (24-26 tydzień)

    • pomiar ciśnienia
    • pomiar masy ciała
    • test obciążenia glukozą
    • badanie czynności serca płodu
    • badanie położnicze

    VI wizyta (28-30 tydzień)

    • pomiar ciśnienia
    • pomiar masy ciała
    • morfologia krwi
    • badanie moczu
    • oznaczanie przeciwciał anty-Rh
    • badanie ginekologiczne przez pochwę
    • badanie czynności serca płodu
    • badanie położnicze

    VII wizyta (32-34 tydzień)

    • pomiar ciśnienia
    • pomiar masy ciała
    • badanie czynności serca płodu
    • badanie położnicze
    • badanie USG

    VIII wizyta (36-37 tydzień)

    • pomiar ciśnienia
    • pomiar masy ciała
    • morfologia krwi
    • badanie moczu
    • badanie na kiłę
    • oznaczanie przeciwciał przeciw toksoplazmozie
    • badanie ginekologiczne przez pochwę
    • badanie piersi
    • oznaczanie przeciwciał anty-Rh
    • ocena wydzieliny pochwowej
    • badanie czynności serca płodu
    • badanie położnicze
    • badanie ruchliwości płodu
    • ocena wymiarów miednicy

    IX wizyta (38 tydzień)

    • pomiar ciśnienia
    • pomiar masy ciała
    • badanie moczu
    • badanie czynności serca płodu
    • badanie położnicze
    • badanie ruchliwości płodu
    • badanie kardiotokograficzne

    X wizyta (39 tydzień)

    • pomiar ciśnienia
    • pomiar masy ciała
    • badanie czynności serca płodu
    • badanie położnicze
    • badanie ruchliwości płodu
    • badanie kardiotokograficzne

    Ciśnienie tętnicze krwi w ciąży

    Bywa często podwyższone. Wzrastać może znacznie, zwłaszcza w końcowej fazie ciąży. Mogą wtedy pojawiać się obrzęki na kończynach. Stan przedrzucawkowy to niebezpieczne zjawisko, dlatego ciśnienie badane jest przy każdej wizycie.

    Morfologia krwi

    Badanie wykonuje się przede wszystkim w celu wykluczenia potencjalnej niedokrwistości, która w trakcie ciąży zdarza się częściej. Najczęstszym powodem niedokrwistości jest zwiększenie objętości krwi krążącej podczas ciąży. W przebiegu ciąży ilość białych krwinek zwiększa się, choć nadmierny wzrost może świadczyć o infekcji lub zdecydowanie rzadziej o chorobie nowotworowej. W trakcie ciąży wyższa jest też liczba płytek krwi i OB.

    Grupa krwi i czynnik Rh

    Jeśli kobieta nie miała wcześniej oznaczanej grupy krwi robi się to właśnie teraz. Oznacza się zarówno główne grupy krwi (A, B, AB, 0), jak i czynnik Rh. Podczas ciąży częściej dochodzi do krwotoków i pacjentka może wymagać szybkiego podania krwi. W takich sytuacjach, znajomość grup krwi znacznie przyśpiesza transfuzję. Jeśli kobieta ma czynnik Rh ujemny, a ojciec dziecka Rh dodatni, jest bardzo prawdopodobne, że dziecko też będzie miało Rh+. W takiej sytuacji może dojść do tak zwanego konfliktu serologicznego. Konflikt polega na tym, że gdy krew dziecka dostaje się do krążenia matki, jej organizm uczula się na ten antygen i wytwarza przeciwciała, które niszczą krwinki czerwone dziecka, co prowadzi do niedokrwistości i zahamowania rozwoju. Do konfliktu dochodzi najczęściej dopiero przy drugiej ciąży, gdyż w trakcie pierwszej, układ immunologiczny nie jest jeszcze uczulony na antygen Rh. Uczulenie zazwyczaj odbywa się przy porodzie, jest to jedyny moment w całej ciąży kiedy krew dziecka ma kontakt z krwią matki. W celu uniknięcia uczulenia w takich sytuacjach, po pierwszym porodzie podaje się immunoglobulinę przeciw-Rh.

    Badanie moczu

    Kolejne podstawowe badanie wykonywane na początku ciąży. Mocz należy pobrać do specjalnie przygotowanego do tego celu pojemniczka, który można nabyć w aptece. Stosowanie innych pojemników może zafałszować wyniki. Pobieranie moczu powinno odbywać się rano, po przebudzeniu i podmyciu krocza czystą wodą. Mocz pobieramy tak zwaną metodą środkowego strumienia, czyli nie z początku ani nie z końca. W trakcie ciąży, w moczu mogą pojawić się niewielkie ilości białka i glukozy. Jest to zjawisko fizjologiczne.

    Glukoza we krwi

    Na początku ciąży oznacza się też stężenie cukru we krwi. Ewentualna cukrzyca  ciężarnej może mieć bardzo niekorzystny wpływ na zdrowie matki oraz rozwój dziecka (może być przyczyną makrosomii  płodu, czyli zbyt dużej masy ciała i wielkości noworodka, predysponuje również do komplikacji łożyskowych). Krew do badania powinna być pobierana na czczo. Później, najczęściej przy piątej planowej wizycie, wykonuje się test obciążenia glukozą. Podaje się 50g glukozy doustnie i mierzy się jej stężenie we krwi po upływie 1-2h.

    Badanie cytologiczne

    Do badania pobierany jest wymaz z dróg rodnych. Następnie poddawany jest ocenie pod mikroskopem. W badaniu można wykazać stany przednowotworowe, nowotwory, stany zapalne oraz stan hormonalny ciężarnej.

    Wydzielina pochwowa

    Ocenia się ją na początku ciąży i tuż przed porodem. W trakcie ciąży wydzielina gęstnieje, tworzy się czop śluzowy, który zamyka ujście szyjki macicy. Organizm zabezpiecza się w ten sposób przed wtargnięciem bakterii do jamy macicy. Na tydzień, kilka dni, lub godzin przed porodem, czop śluzowy odpada. Jest bezwonny i podbarwiony krwią.

    Badanie ginekologiczne przez pochwę (we wziernikach)

    Odbywa się najczęściej na fotelu ginekologicznym. Jest to badanie rutynowe nie tylko w ciąży ale także u każdej kobiety odwiedzającej gabinet ginekologiczny. W trakcie ciąży przeprowadza się je przy co drugiej wizycie. Celem badania jest stwierdzenie ciąży, wykrycie zagrożeń porodem przedwczesnym oraz ocena dróg rodnych.

    Kiła i toksoplazmoza

    Standardowo przy pierwszej wizycie wykonuje się badanie na kiłę u matki. Podobne badanie wykonuje się pod koniec ciąży. Badanie to pozwala wykryć infekcję krętkiem wywołującym chorobę. Wykrycie i właściwe leczenie kiły u ciężarnej kobiety, chroni dziecko przed kiłą wrodzoną, która jest bardzo poważną chorobą i prowadzi do wielu zaburzeń rozwojowych.

    Oznaczanie przeciwciał przeciw toksoplazmozie pozwala ustalić, czy kobieta zarażona jest tym pierwotniakiem. Może on spowodować wady rozwojowe u płodu.

    Badanie położnicze

    Jest badaniem wykonywanym przez lekarza. Obejmuje badanie zewnętrzne przez powłoki brzuszne kobiety oraz badanie wewnętrzne przez pochwę. Służy wykryciu wielu patologii, które mogą pojawiać się w jej przebiegu a także stwierdzeniu czy zaczął się już poród i jak przebiega. Badanie przeprowadza się podczas każdej wizyty w gabinecie ginekologicznym.

    Badanie zewnętrzne polega na specjalnym układaniu rąk lekarza na brzuchu kobiety. Są to tak zwane chwyty Leoparda. Chwyty te umożliwiają określenie wysokości dna macicy, ułożenia płodu, jego kończyn i główki. Dodatkowy chwyt Zangemeistera pozwala wykryć tak zwaną niewspółmierność porodową, czyli za dużą w stosunku do rozmiaru kanału rodnego, główkę płodu. W badaniu istnieje możliwość oceny stopnia napięcia mięśnia macicy, co wykorzystuje się do oceny stopnia zagrożenia porodem przedwczesnym.

    Badanie wewnętrzne daje informacje o stanie szyjki macicy i przodującej części płodu. Innym ważnym elementem tego badania jest wysłuchanie akcji serca płodu specjalną słuchawką lub przy pomocy ultradźwiękowego detektora tętna.

    Położnicze badanie USG

    Jest badaniem bezpiecznym dla płodu. Wykonuje się je przez powłoki brzuszne lub sondą dopochwową. Ultrasonograficzne badanie płodu możliwe jest już po około 4-5 tygodniach od poczęcia. W przypadku prawidłowo przebiegającej ciąży wykonuje się je trzy razy (10-14, 20-22, 32-34 tydzień ciąży). W przypadku komplikacji można wykonywać dodatkowe badania tego typu.

    W badaniu tym ocenia się następujące parametry:

    • czynność serca płodu
    • ułożenie płodu
    • ocena płynu owodniowego
    • ocena łożyska
    • ocena pępowiny
    • wiek ciążowy, na ocenę składa się pomiar odległości ciemieniowo-siedzeniowej (CRL), obwód główki, wymiar dwuciemieniowy, długość kości udowej
    • masa płodu
    • budowa ciała płodu
    • badanie narządów płciowych matki

    Badanie USG wykonywane przed 10 tygodniem od poczęcia, zalecane jest tylko w przypadku zagrożenia ciąży. Wykonuje się je w przypadku:

    • podejrzenia ciąży ekotopowej
    • bólów miednicy o nieznanej przyczynie
    • krwawień z macicy o niewyjaśnionej przyczynie
    • kontrolowania badań inwazyjnych
    • oceny nieprawidłowości dróg rodnych

    Badanie USG pomiędzy 10 a 14 tygodniem ciąży jest standardowo pierwszym badaniem USG w przypadku ciąży prawidłowo przebiegającej. Ocenia się przede wszystkim:

    • prawidłowy rozwój jaja płodowego
    • czynność serca płodu
    • długość ciemieniowo-siedzeniową
    • prawidłową budowę anatomiczną płodu
    • przezierność karkową (NT)
    • oceny obecności i pomiar kości nosowej (NB)

    Badanie USG między 20 a 22 tygodniem ciąży pozwala już na dokładną ocenę budowy anatomicznej płodu i rozpoznanie wielu wad takich jak: przepuklina rdzeniowa i mózgowa, wodogłowie, wrodzona gruczolakowatość torbielowata płuc, przepuklina oponowa, atrezja dwunastnicy i jelita cienkiego oraz wiele innych. W tym okresie za pomocą USG można już stwierdzić płeć dziecka.

    Skomentuj →

Skomentuj artykuł

Cancel reply

Photostream