• Cyklosporyna (cyclosporine, ciclosporin)

    Cyklosporyna (cyclosporine, ciclosporin, ATC L 04 AA 01) – lek o działaniu immunosupresyjnym. Cyklosporyna jest cyklicznym peptydem złożonym z 11 aminokwasów (undekapeptyd), po raz pierwszy wyizolowanym z grzybów Tolypocladium inflatum znalezionych w próbce ziemi pochodzącej z Norwegii.

    Mechanizm działania

    Cyklosporyna wiąże się z cyklofiliną, białkiem cytoplazmatycznym limfocytów T. Kompleks cyklosporyna-cyklofilina wiąże kalcyneurynę, uniemożliwiając jej aktywację NFAT, czynnika transkrypcyjnego pobudzającego transkrypcję interleukiny 2. Działanie cyklosporyny ma miejsce we wczesnych fazach cyklu komórkowego (G0 i G1).

    Cyklosporyna hamuje komórkowe i humoralne reakcje immunologiczne i modyfikuje reakcje zapalne. Działanie cyklosporyny wpływa na proces aktywacji limfocytów TH, przez co pośrednio hamuje produkcję przeciwciał i aktywację makrofagów. W niewielkim stopniu wpływa hamująco na limfocyty B.

    Wskazania

    Stosowana jest przede wszystkim do leczenia pacjentów po przeszczepach. Znalazła zastosowanie w leczeniu ostrego atopowego zapalenia skóry oraz łuszczycy.

    Przeciwwskazania

    Nadwrażliwość na lek. Chorym z zapaleniem błony naczyniowej oka, z łuszczycą, u których współistnieje niewydolność nerek, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, zakażenia lub nowotwory nie podaje się cyklosporyny. W nowotworach skóry cyklosporynę podaje się po wcześniejszym leczeniu przeciwnowotworowym lub gdy brak możliwości innego leczenia.

    Działania niepożądane

    Działania występujące u pacjentów leczonych ze wskazań transplanotologicznych są zazwyczaj bardziej nasilone i częstsze. Najczęstsze z nich to:

    • zaburzenia czynności nerek
    • nadciśnienie tętnicze
    • drżenie
    • bóle głowy
    • hiperlipidemia.

    Rzadsze działania niepożądane:

    • jadłowstręt
    • nudności i wymioty
    • bóle brzucha
    • biegunka
    • hiperplazja dziąseł
    • zaburzenia czynności wątroby
    • zapalenie trzustki
    • hiperurykemia
    • hiperkaliemia
    • hipomagnezemia
    • hipoglikemia
    • kurcze mięśni
    • mialgia
    • osłabienie mięśni
    • miopatia
    • trombocytopenia mikroangiopatyczna
    • niedokrwistość hemolityczna
    • zespół hemolityczno-mocznicowy
    • nadmierne owłosienie
    • wysypki alergiczne
    • zmęczenie
    • obrzęki i przyrost masy ciała (zatrzymanie wody w organizmie)
    • zaburzenia cyklu miesięcznego
    • ginekomastia
    • parestezje
    • objawy encefalopatii
    • polineuropatia obwodowa
    • obrzęk tarczy nerwu wzrokowego

    Stosowanie w okresie ciąży i laktacji

    Kategoria C. W ciąży stosować wyłącznie ze wskazań życiowych. Nie można karmić piersią jednocześnie zażywając cyklosporynę.

    Skomentuj →

Photostream