• Kolonoskopia

    Kolonoskopia jest endoskopowym zabiegiem diagnostyczno -leczniczym polegającym na wziernikowaniu wnętrza jelita grubego za pomocą giętkiego, wprowadzanego przezodbytniczo endoskopu (gr. endo – wewnątrz, skope – patrzę). Wziernik zbudowany jest z włókna szklanego tworzącego światłowód. Jedna wiązka włókiem szklanych doprowadza światło od źródła do wnętrza jelita grubego, druga zaś to tzw. obrazowód, którym uzyskany obraz doprowadzany jest poprzez okular do oka lekarza przeprowadzającego badanie. Powiększony obraz wyświetlany jest na kolorowym monitorze. Prócz zestawu optycznego kolonoskop zawiera też pompy próżniowe umożliwiające wprowadzenie do światła jelita niewielkiej ilości powietrza, co pozwala na dokładną ocenę jego śluzówki. Aparat wyposażony jest także w oprzyrządowanie służące do pobierania wycinków błony śluzowej oraz wykonywania różnorodnych drobnych zabiegów np. usuwania pojedynczych polipów czy tamowania krwawień przy pomocy elektrokoagulacji. Uwidocznienie w badaniu jakiejkolwiek patologii jest wskazaniem do pobrania wycinków z okolicy zmiany. Pobrany materiał biologiczny jest następnie poddawany weryfikacji histopatologicznej, która pozwala na określenie charakteru zmian i postawienie odpowiedniej diagnozy. Każde badanie musi być udokumentowane w formie fotograficznej i opisowej.

    Przeprowadzenie kolonoskopii wymaga odpowiedniego przygotowania pacjenta- jelita powinny być dokładnie opróżnione ze znajdującej się w nich treści pokarmowej, co może być uzyskane płynną dietą bezresztkową kilka dni przed badaniem, głodówką w przeddzień badania oraz stosowaniem wlewów oczyszczających jelito grube (lewatywa) lub doustnych środków przeczyszczających (np. fortrans).

    Ze względu na bolesny i nieprzyjemny dla pacjenta charakter badania przy jego przeprowadzaniu powszechnie stosowane są obecnie krótko działające leki znieczulenia ogólnego (propofol), zwłaszcza gdy przewidywany czas badania przekracza 30min.

    Do badania pacjent ułożony jest w pozycji leżącej na lewym boku z podgiętymi nogami. Wprowadzenie wziernika winno być poprzedzone badaniem per rectum.

    Zależnie od zakresu wziernikowanego fragmentu dolnego odcinka przewodu pokarmowego i zastosowanego do tego celu sprzętu wyróżnia się następujące badania:

    • anoskopia – wziernikowanie kanału odbytu i końcowego odcinka odbytnicy,
    • rektoskopia – wziernikowanie odbytnicy,
    • rektoromanoskopia – badanie rektoskopowe rozszerzono o wziernikowanie końcowego odcinka esicy,
    • rektosigmoidoskopia – wziernikowanie końcowego odcinka jelita grubego z esicą włącznie,
    • kolonoskopia – wziernikowanie całego jelita grubego z uwidocznieniem zastawki Bauchina oddzielającej okrężnicę od jelita cienkiego.

    Anoskopia i rektoskopia wykonywane są za pomocą sztywnych instrumentów, przeprowadzenie sigmoidoskopii i kolonoskopii wymaga zaś użycia giętkiego endoskopu.

    Główne wskazania do diagnostycznego wziernikowania dolnego odcinka przewodu pokarmowego stanowią :

    • krwawienia z odbytu widoczne gołym okiem lub obecność w stolcu tzw. krwi utajonej,
    • zaburzenia rytmu wypróżnień oraz charakteru stolca np. przewlekłe zaparcia, naprzemienne zaparcia i biegunki, utrzymujące się przez dłuższy okres czasu biegunki o niejasnej etiologii itp.,
    • uporczywe uczucie parcia na stolec lub bolesne wypróżnienia,
    • niedokrwistość, zwłaszcza z niedoboru żelaza,
    • kliniczne podejrzenie raka jelita grubego, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby Leśniowskiego – Crohna,
    • badania przesiewowe w kierunku wykrywania wczesnych postaci raka jelita grubego.

    Kolonoskopię terapeutyczną przeprowadza się w celu:

    • usunięcia polipów,
    • hamowania krwawień z dolnego odcinka przewodu pokarmowego,
    • usunięcia ciał obcych,
    • poszerzania zwężeń,
    • dekompresji megacolon toxicum.

    Przeciwwskazaniami do przeprowadzenia kolonoskopii są:

    • podejrzenie przedziurawienia jelita w dolnym odcinku przewodu pokarmowego,
    • duże ryzyko przebicia osłabionej ściany jelita endoskopem np. u chorych w fazie zaostrzenia chorób zapalnych jelita grubego,
    • wczesny okres pooperacyjny po zespoleniu w zakresie jelita grubego.

    Badanie obarczone jest niewielkim odsetkiem powikłań, najczęściej pod postacią niewielkiego, niewymagającego interwencji krwawienia. Bardzo rzadko zdarza się przebicie wziernikiem ściany jelita, które wymaga szybkiego zaopatrzenia chirurgicznego.
    Autor: Lek. med. Katarzyna Styś

    Skomentuj →

Skomentuj artykuł

Cancel reply

Photostream