• Niesteroidowe leki przeciwzapalne, NLPZ, NSLPZ

    Niesteroidowe leki przeciwzapalne, NLPZ, NSLPZ (ang. Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs, NSAIDs) to szeroka, niejednorodna grupa leków wywierających działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Ich działanie polega na hamowaniu cyklooksygenazy prostaglandynowej (COX). Są nazywane niesteroidowymi z tego względu, że mają strukturę odmienną od innych leków mających właściwości przeciwzapalne – kortykosteroidów.

    Najbardziej znanym lekiem z tej grupy jest aspiryna, czyli kwas acetylosalicylowy.

    Zastosowanie

    Stosowane objawowo w zwalczaniu gorączki, bólów o różnym pochodzeniu i małym lub średnim nasileniu. Bywają stosowane w połączeniach z innymi środkami farmaceutycznymi w celu wzmocnienia lub zmienienia profilu ich działania. Hamowanie stanów zapalnych.


    Działania niepożądane

    Leki z grupy NLPZ mają podobną gamę działań niepożądanych, choć ich natężenie jest różne w zależności od preparatu. Zahamowanie wytwarzania prostaglandyn PGE2 i PGI2, znosi ich działanie ochronne dla błony śluzowej przewodu pokarmowego, zmniejsza się wytwarzanie śluzu i uwalnianie wodorowęglanów, co ułatwia działanie czynników szkodliwych na błonę śluzową przewodu pokarmowego. Powoduje to podrażnienia i zwiększa ryzyko powstania wrzodów żołądka.

    Objawami są łagodne nudności, uczucie ciężaru, dyskomfortu w nadbrzuszu. Poważniejszymi objawami są krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego i następstwa w postaci niedokrwistości mikrocytarnej. W skrajniejszej postaci owrzodzenia i perforacje. Na takie działania niepożądane narażeni są bardziej chorzy z chorobą wrzodową w wywiadzie, z reumatoidalnym zapaleniem stawów i w podeszłym wieku.

    Inne skutki zmniejszenia poziomu prostaglandyn to:

    • nasilanie prawdopodobieństwa krwotoków z uwagi na działanie antyagregacyjne (patrz: krzepliwość krwi).
    • wywoływanie skurczu oskrzeli (tzw. astma aspirynowa). Mechanizm nie jest udowodniony, zakłada się jednak, że NLPZ hamują cyklooksygenazę, nie hamując lipooksygenazy. Prowadzi to do zwiększonego wytwarzania leukotrienów odpowiedzialnych za kurczenie naczyń.
    • możliwość zamknięcia przewodu tętniczego u płodu – przeciwwskazane jest podawanie NLPZ w okresie ciąży

    NLPZ mogą wywoływać reakcje uczuleniowe, objawiające się głównie zmianami skórnymi. Mogą też zmieniać reakcję organizmu na inne alergeny, samemu nie wywołując objawów alergii. Przypadki zmiany reakcji immunologicznej odnotowano u pszczelarzy, normalnie mało wrażliwych na jad pszczeli – po zastosowaniu przez nich leków z tej grupy i następnie użądleniu przez pszczołę obserwowano u tych osób bardzo silną, uogólnioną reakcję uczuleniową. Taka zwiększona wrażliwość utrzymywała się przez ok. tydzień od zażycia leku.

    Niektóre leki z tej grupy mogą być hepatotoksyczne. Niektóre wycofane z użycia preparaty mogły powodować uszkodzenie szpiku.


    Interakcje

    Łączenie leków I generacji (hamujących głównie COX-1) łącznie z pochodnymi kumaryny zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych pooperacyjnych.

    Pozostałe interakcje lekowe:

    • doustne leki przeciwcukrzycowe
    • leki przeciwdrgawkowe
    • leki hipotensyjne
    • glikokortykosterydy
    • aminoglikozydy
    • leki moczopędne
    • sole litu
    • digoksyna


    Zasady terapii lekami z grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych

    • stosowanie tylko jednego leku z tej grupy (wyjątek – stosowanie małych dawek (75 mg) kwasu acetylosalicylowego (aspiryna) w prewencji udaru mózgu i choroby niedokrwiennej serca)
    • stopniowe zwiększanie dawek do osiągnięcia dawki maksymalnej, a nie łączenie leków
    • przed ewentualną decyzją o zmianie preparatu – odpowiednio długie jego stosowanie
    • wybieranie leku o najlepszej skuteczności przy możliwie najmniejszych działaniach niepożądanych
    • monitorowanie działań niepożądanych oraz unikanie interakcji lekowych.

     


    Leki należące do grupy

    Pochodne aniliny

    • paracetamol

    Kwasy karboksylowe
    Kwas salicylowy i jego estry

    • Kwas acetylosalicylowy (aspiryna)
    • Salicylan sodu
    • Amid kwasu salicylowego
    • Kwas 5-aminosalicylowy (mesalazyna)
    • Olsalazyna
    • Diflunisal
    • Benorylat

    Kwasy arylooctowe
    Kwasy fenyloctowe

    • Diklofenak
    • Aklofenak
    • Fenklofenak

    Karbocykliczne i heterocykliczne kwasy octowe

    • Indometacyna
    • Sulindak
    • Tolmetyna

    Kwasy arylopropionowe

    • Ibuprofen
    • Naproksen
    • Ketoprofen
    • Piprofen
    • Fenbufen
    • Indoprofen
    • Flubiprofen
    • Roksaprozyna

    Kwasy fenamowe

    • Kwas menfenamowy
    • Kwas nilfuminowy
    • Kwas meklofenamowy
    • Kwas flufenamowy

    Kwasy pirazonowe

    • Etodolak

    Kwasy enolowe

    • Meloksykam

    Pirazolony

    • Propyfenazon
    • Metamizol
    • Fenylbutazon
    • Klofenazon
    • Azoprenazon

    Oksykamy

    • Piroksykam
    • Sudoksykam
    • Izoksykam
    • Tenolsykam

    Związki nie będące kwasami karboksylowymi

    • Nabumeton
    • Nimesulid
    • Tenidap
    • Diacereina

     

    Skomentuj →

Photostream