• Śpiączka, koma (łac. coma), skala Glasgow (GCS)

    Śpiączka, koma (łac. coma) – przedłużający się stan nieprzytomności. Często jest wynikiem uszkodzenia centralnego tworu siatkowatego. Może to być uszkodzenie pierwotne lub wtórne, powstałe w sposób pośredni wskutek np. procesu ekspansywnego lub uszkodzenia pochodzenia naczyniowego.

    Śpiączka może być również wynikiem zaburzeń powodujących rozlane uszkodzenie systemu nerwowego, np. w przebiegu zatrucia, bez względu na przyczynę.

    Najczęstsze przyczyny śpiączek

    • choroby zakaźne
      • śpiączka afrykańska
    • zaburzenia metaboliczne
      • śpiączka cukrzycowa
        • śpiączka hipoglikemiczna
        • śpiączka w przebiegu cukrzycowej kwasicy ketonowej (śpiączka ketonowa)
        • śpiączka w przebiegu hiperglikemicznego stanu hiperosmolarnego (śpiączka hiperosmolarna)
        • śpiączka w przebiegu kwasicy mleczanowej (śpiączka mleczanowa)
      • śpiączka mocznicowa
      • encefalopatia wątrobowa
    • rozlane uszkodzenia mózgu
    • zatrucie lekami
    • zapalenie mózgu, krwawienie podpajęczynówkowe
    • zmiany nadnamiotowe
      • krwawienie (sprawdzić czy jest ślad urazu)
        • śródmózgowe
        • podtwardówkowe
        • nadtwardówkowe
      • udar mózgu
      • guz mózgu
      • ropień mózgu
    • zmiany podnamiotowe
      • udar pniowy
      • krwawienia do mostu
      • krwawienia do móżdżku
    • zaburzenia psychiczne
      • zaburzenia konwersyjne
      • katatonia
      • depresja

    Ocena stopnia śpiączki (Skala Glasgow)

    Aby ocenić stopień śpiączki stosujemy schemat postępowania zaproponowany przez Teasdal i Jenneta (1974 r.). Polega on na ocenie otwierania oczu, najlepszej odpowiedzi werbalnej oraz najlepszej odpowiedzi ruchowej na zadany bodziec. Parametry te należy rozpatrywać łącznie z odruchami źrenicznymi, odruchami „głowy lalki”, ciśnieniem tętniczym, oddechem, tętnem, temperaturą ciała.

    Skala Glasgow (GCS, na podstawie schematu Teasdale i Jennetta 1974 r.)

    • otwieranie oczu
      • 1 – brak
      • 2 – na ból
      • 3 – na polecenie
      • 4 – spontanicznie
    • kontakt słowny
      • 1 – brak
      • 2 – niezrozumiale dźwięki, pojękiwanie
      • 3 – niewłaściwe słowa lub krzyk
      • 4 – mowa chaotyczna, uwaga zachowana
      • 5 – zorientowany co do miejsca, czasu i własnej osoby
    • reakcja ruchowa
      • 1 – brak
      • 2 – reakcja wyprostna na ból (sztywność z odmóżdżenia)
      • 3 – reakcja zgięciowa na ból (sztywność z odkorowania)
      • 4 – celowe ruchy zmierzające do uniknięcia bodźca bólowego (zginanie – wycofywanie kończyny)
      • 5 – lokalizuje ból
      • 6 – spełnia polecenia
    Skomentuj →

Photostream