• Wirus zapalenia wątroby typu C, HCV

    Wirus zapalenia wątroby typu C, HCV

    Wirus zapalenia wątroby typu C, HCV (z ang. Hepatitis C Virus) – otoczkowy ssRNA-wirus z rodziny Flaviviridae, rodzaju Hepacivirus. Jego średnica wynosi około 60-70 nm.

    HCV jest przyczyną wirusowego zapalenia wątroby typu C. Uznaje się go za przyczynę raka i marskości wątroby. Wirus HCV jest zdolny do wywołania nosicielstwa. Wykazuje dużą wrażliwość na środki i metody dezynfekcyjne, większą niż HBV, mniejszą niż HIV.

    Historia

    Wirus HCV został zidentyfikowany bardzo późno, bo dopiero w 1989 roku, choć wcześniej wiedziano, że musi istnieć czynnik wywołujący zapalenia wątroby określane jako Nie-A-Nie-B (NANB Hepatitis). W późniejszym okresie wykryto także kolejne wirusy zapalenia wątroby nazwane HGV, GB-C i TTV. Badania nad ich wpływem na wątrobę trwają.


    Epidemiologia

    Wg danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, uznawanych przez WHO, szacuje się, że w Polsce zakażone jest około 1,4% populacji, wśród dawców krwi przeciwciała anty-HCV wykrywa się u 0,5% osób.

    Leczenie

    Szacuje się, że w Polsce jest prawie 900 000 zarażonych wirusem HCV. Stanowi to zatem bardzo poważny problem społeczny. Z farmakoekonomicznego punktu widzenia należałoby rozważyć celowość prowadzenia terapii – cały budżet NFZ nie wystarczyłby na leczenie wszystkich zakażonych. Leczenie jednego chorego to kwota 18-37 tysięcy złotych za terapię. Skuteczność leczenia przy najczęściej w Polsce spotykanym genotypie jest zwykle poniżej 50%. Obniżenie ceny interferonu o połowę przez producentów leków (Schering-Plough, Roche) rozwiązałoby problem dostępności leczenia dla najbardziej potrzebujących pacjentów, bez rujnowania budżetu NFZ, zaś cena leku zbliżyłaby się do poziomu z innych krajów.


    Choroba

    Wirus zapalenia wątroby typu C widoczny w mikrskopie elektronowymWiększość (96%) zakażonych nie jest świadoma swojego stanu, ponieważ zazwyczaj przewlekła infekcja jest skąpoobjawowa i trwa latami. Średni czas trwania zakażenia HCV, od momentu wniknięcia wirusa do ustroju do poważnych problemów zdrowotnych, jest zazwyczaj dłuższy, niż w przypadku HIV i trwa 5 do 35 lat. Choroba często kończy się marskością i rakiem wątroby, poprzedzonymi poważnymi komplikacjami, uniemożliwiającymi normalne funkcjonowanie (wodobrzusze, żylaki i krwawienia przełyku, żółtaczka, problemy z krzepliwością krwi, zaburzenia psychiczne, do śpiączki wątrobowej włącznie). Zapaleniu wątroby, wywołanemu przez HCV, często towarzyszą choroby autoimmunologiczne, w tym autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH), które znacznie pogarszają rokowanie i czas przeżycia.


    Drogi i mechanizm zakażenia

    Źródło zakażenia stanowią ludzie chorzy na WZW i nosiciele. HCV przenosi się podczas kontaktu krwi własnej z krwią nosiciela. Potencjalnie zakaźny jest każdy materiał zawierający krew. Wirus przenosi się w czasie zabiegów medycznych: pobierania i transfuzji krwi, zabiegów operacyjnych i innych, a także przez zabiegi niemedyczne, takie jak wykonywanie tatuażu, wstrzykiwanie narkotyku niesterylną igłą lub strzykawką itd. Prawdopodobieństwo zakażenia przez produkty krwiopochodne wynosi 3,3%. Możliwość okołoporodowej transmisji wirusa z matki na noworodka wynosi około 5-6%. Jak dotąd nie znaleziono skutecznej szczepionki przeciw HCV. W wielu przypadkach możliwe jest zahamowanie działalności wirusa w organizmie, a nawet zahamowanie procesu jego namnażania, dzięki takim środkom jak interferon i rybawiryna. W trakcie badań jest szereg nowych leków, takich jak wiramidyna czy kwas lukrecjowy.

    Do zakażenia HCV najczęściej dochodzi podczas zabiegów medycznych:

    • operacji, zabiegów chirurgicznych, badań (np. bronchoskopia);
    • zabiegów stomatologicznych;
    • zastrzyków;
    • pobierania krwi bez zmiany rękawiczek przez pielęgniarkę;
    • dializ;
    • przyjmowania produktów krwiopochodnych i narządów (zwłaszcza przed 1992 r.);
    • usuwania znamion.


    Można się też zakazić podczas:

    • manikiuru, pedikiuru;
    • wizyty u fryzjera (zranienie brzytwą, żyletką, nożyczkami);
    • akupunktury;
    • używania tych samych przyborów kosmetycznych przez członków rodziny;
    • robienia tatuaży;
    • bójki (jeśli doszło do kontaktu z krwią);
    • uprawiania sportów kontaktowych (boks, judo), jeśli doszło do kontaktu z krwią;
    • stosunek seksualny (prawdopodobieństwo zakażenia jest niskie i wynosi około 3% w 25-letnim współżyciu monogamicznym; inne doniesienia naukowe szacują, że prawdopodobieństwo zakażenia poprzez stosunki seksualne wynosi poniżej 1%);
    • praktyk sado-maso;
    • skaleczeń, ran, zadrapań podczas naprawiania sprzętu (zwłaszcza medycznego);
    • używania dożylnie narkotyków;
    • używania dożylnie środków dopingujących;
    • podczas transfuzji krwi i przeszczepów (właściwie przed 1992 r.);
    • podczas ciąży i porodu;
    • udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków bez zachowania należytego zabezpieczenia;
    • pracy z chorymi na HCV, bez zachowania należytego bezpieczeństwa przy kontakcie z krwią;
    • pracy z materiałem zakaźnym (np. w laboratorium) bez zachowania zasad bezpieczeństwa.

    W przypadku każdego kontaktu z krwią osoby zakażonej może dojść do infekcji.

    Zakażenie HCV nie jest zaliczane do chorób przenoszonych drogą płciową. Ryzyko zakażenia przez kontakty seksualne jednak istnieje, ze względu na możliwość uszkodzenia naskórka i/lub błony śluzowej narządów rodnych. Nie ma dowodów na zakaźność spermy u osób zakażonych tylko HCV. Jakkolwiek ryzyko zakażenia przez kontakt z nasieniem wydaje się większy, jeżeli występuje koinfekcja HIV.

    Wirus HCV nie przenosi się przez:

    • kichanie i kaszel;
    • trzymanie za ręce;
    • całowanie się;
    • używanie tej samej toalety, wanny, prysznica;
    • spożywanie żywności przygotowywanej przez osobę zakażona HCV (jeżeli żywność nie miała kontaktu z krwią tej osoby);
    • trzymanie kogoś w objęciach, przytulanie;
    • pływanie w tym samym zbiorniku wodnym;
    • zabawa z dziećmi, sport (jeśli nie dochodzi do uszkodzeń ciała).

    Ryzyko zarażenia wirusem HCV zwiększa się znacząco u osób zarażonych wirusem HIV. Szacuje się, że 30-40% zarażonych HIV choruje także na HCV.

    Test pozwalający wykryć zakażenie można wykonać za około 30 zł w każdym wojewódzkim mieście w Polsce. Badanie w kierunku HCV może zlecić lekarz pierwszego kontaktu, ale nie jest ono refundowane.

    Skomentuj →

Photostream