• Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (łac. meningitis) – leczenie

    Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (łac. meningitis) – choroba zakaźna wywoływana przez wirusy lub bakterie, rzadziej przez pierwotniaki i pasożyty.

     Patologia

    Zapalenie obejmuje tkanki opon, a często przylegające do nich części mózgowia i rdzenia. ObjawyPodstawowe objawy to bóle głowy, wymioty i objawy oponowe (sztywność karku, objaw
    Brudzińskiego).Mogą też występować: gorączka, senność, śpiączka, podwójne widzenie, zaburzenia mowy,
    porażenie mięśni, padaczka.Zapalenie bakteryjne, częściej dotyka dzieci niż dorosłych, szerzy się drogą kropelkową.
    Objawy: ból gardła, gorączka, ból głowy, sztywność karku i wymioty. Na ciele pojawia się
    krwistoczerwona wysypka. W ciągu jednego dnia od początku choroby może rozwinąć się
    ciężki stan, prowadzący do śpiączki i śmierci.
    Demografia meningokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Czerwony: pas meningokokowy, pomarańczowy: epidemiczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szary: zachorowania sporadyczneEtiologiaPrzyczyny infekcyjne

    • wirusy – najczęstsza przyczyna

      • enterowirusy
      • ECHO
      • HSV-2
      • arbowirusy (dają meningoencephalitis)
      • Coxsackie
      • VZV
      • Wirus Epsteina-Barr (rzadko)
      • wirus polio
      • wirusy grypy A i B
      • wirus odry
    • bakterie

    Grupa wiekowaPrzyczynyNoworodkiStreptokoki grupy B, Escherichia coli, Listeria monocytogenesNiemowlętaNeisseria meningitidis, Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniaeDzieciN. meningitidis, S. pneumoniaeDorośliS. pneumoniae, N. meningitidis, Mycobacteria, kryptokoki

    • najczęściej:
    • Neisseria meningitidis (dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych),
    • Streptococcus pneumoniae (pneumokoki),
    • Haemophilus influenzae typ B;
    • rzadziej:
    • Listeria monocytogenes,
    • choroba z Lyme (Borrelia burgdorferi),
    • Staphylococcus, Escherichia coli;
    • w krajach rozwijających się częstą przyczyną są prątki gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis);
    • Streptococcus agalactiae sive pyogenes jest ważną przyczyną zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u noworodków, cechuje się wysoką śmiertelnością.
    • grzyby, np. Cryptococcus neoformans, Coccidioides immitis.

    Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych ropne, bakteryjne, jest zawsze wtórne do ogniska infekcji poza układem nerwowym:

    • ropnego zapalenia ucha środkowego – Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae,
    • ropnego zapalenia zatok – Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Staphylococcus aureus,
    • odoskrzelowego zapalenia płuc – Streptococcus pneumoniae,
    • zmian ropnych na skórze – Staphylococcus aureus,
    • ropni przywierzchołkowych zębów – Staphylococcus aureus, flora beztlenowa,
    • zakażenia dróg moczowych – Escherichia coli, Proteus mirabilis, flora beztlenowa,
    • zakażenia dróg żółciowych – Escherichia coli, Proteus mirabilis,
    • ogniska w jamie brzusznej – zakażenia mieszane: flora beztlenowa, pałeczki tlenowe G-.

    Przyczyny nieinfekcyjne

    • nowotwory:
    • białaczka,
    • nowotwory tkanki limfatycznej,
    • guzy mózgu,
    • przerzuty do mózgu,
    • sarkoidoza,
    • leki, np. metotreksat,
    • zatrucie ołowiem.

     

    Diagnoza

    Paciorkowcowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, treść ropna w przestrzeni podpajeczynówkowej

    Zmiany w płynie mózgowo-rdzeniowym zależą od rodzaju zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

    Płyn mózgowo-rdzeniowy w zależności od rodzaju zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (ZOMR)[1]StanGlukozaBiałkoLiczba komórekOstre bakteryjne ZOMRNiskawysokiewysoka, często > 300/mm³Ostre wirusowe ZOMRPrawidłowaprawidłowe lub wysokiemononukleary, < 300/mm³Gruźlicze ZOMRNiskawysokiepleocytoza, mieszana < 300/mm³Grzybicze ZOMRNiskawysokie< 300/mm³Nowotworowe ZOMRNiskawysokienajczęściej mononuklearyKrwotok podpajęczynówkowyPrawidłowaprawidłowe lub wysokieerytrocyty

    Leczenie

    • przeciwwirusowo: leczenie objawowe, ogólnie podtrzymujące, w skrajnie ciężkich przypadkach gancyklowir i interferon
    • przeciwbakteryjnie: antybiotyki, np. ampicylina, aminoglikozydy, cefalosporyny III generacji (np. ceftriakson, ceftazydym)
    • przeciwgruźliczo: streptomycyna, pirazynamid, rifampicyna, izoniazyd, etambutol
    • przeciwgrzybiczo: amfoterycyna B, flukonazol, itrakonazol

    Immunoprofilaktyka

    Istnieją szczepionki przeciwko:

    • meningokokom
    • Haemophilus influenzae typ B
    • pneumokokom
    • wirusowi kleszczowego zapalenia opon mózgowych

    U niemowląt szczepienia przeciwko wirusowej odmianie meningitis stosowane są jedynie w: Irlandii, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii i na Kubie. W innych krajach (w tym Polsce) szczepionki takiej nie stosuje się.

     

    Skomentuj →

Photostream