• Nadciśnienie wrotne – objawy, leczenie

    Nadciśnienie wrotne – objawy, leczenie

    Nadciśnienie wrotne – zwiększenie ciśnienia w żyle wrotnej powyżej 13 mm Hg (>1,7 kPa). Jest najczęstszym powikłaniem marskości wątroby.

    Etiologia

    Blok przedwątrobowy:
    Zakrzepica żyły śledzionowej lub zakrzepica żyły wrotnej:

    • u chorych z czerwienicą prawdziwą
    • kobiet zażywających doustne środki antykoncepcyjne
    • przy zakażeniach pępowiny u noworodków
    • przy ucisku na żyłę wrotną przez guz, torbiel trzustki, węzły chłonne
    • spowodowana urazami
    • w wyniku zapalenia otrzewnej

    Blok wątrobowy:

    • blok przedzatokowy:
      • pierwotna marskość żółciowa
      • choroba Wilsona
      • schistosomatoza
    • blok zatokowy:
      • marskość wątroby
    • blok zazatokowy:
      • uszkodzenie polekowe wątroby

    Blok pozawątrobowy:

    • zespół Budda-Chiariego
    • zaciskające zapalenie osierdzia


    Patofizjologia

    Prawidłowe ciśnienie w żyle wrotnej wynosi 7-13 mm Hg (0,9-1,7 kPa). W ciągu minuty przez wątrobę przepływa ok. 1500 ml krwi z czego 2/3 pochodzi z żyły wrotnej (pozostała część z tętnicy wątrobowej). Zwiększenie oporu w krążeniu wrotnym prowadzi do rozwoju nadciśnienia wrotnego. Istotna jest różnica ciśnień pomiędzy żyłą główną dolną a żyłą wrotną. W warunkach prawidłowych nie powinna ona przekraczać 5 mm Hg (0,67 kPa). Przy 8 mm Hg rozpoznajemy nadciśnienie wrotne. Przy gradiencie równym 10 mm Hg (1,33 kPa) prawdopodobieństwo powstania żylaków przełyku jest duże (przy 12 mm Hg (1,6 kPa) – zwiększa się ryzyko ich pęknięcia).
    Następstwem tego stanu jest rozwój krążenia obocznego:

    • krążenie wrotno-żołądkowo-przełykowe z rozwojem żylaków przełyku i dna żołądka
    • krążenie okołopępkowe pomiędzy żyłą pępkową a żyłą nabrzuszną powierzchniową z rozwojem tzw. głowy Meduzy
    • krążenie pomiędzy żyłami krezkowymi a żyłami odbytu – rozwój żylaków odbytu
    • krążenie żołądkowo-przeponowo-nadnerczowe i żołądkowo-przeponowo-nerkowe


    Objawy

    Wynikają głównie z rozwoju powikłań nadciśnienia wrotnego:

    • żylaki przełyku, dna i trzonu żołądka
    • głowa Meduzy – widoczne żyły krążenia obocznego pod skórą brzucha
    • hepatosplenomegalia – powiększenie wątroby i śledziony
    • wodobrzusze i jego powikłania:
      • refluksowe zapalenie przełyku
      • płyn w jamie opłucnowej
      • bakteryjne zapalenie otrzewnej
      • zespół wątrobowo-nerkowy
      • zespół wątrobowo-płucny
    • encefalopatia wątrobowa
    • objawy choroby podstawowej


    Rozpoznanie

    Głównie na podstawie obecności powikłań:

    • endoskopia – stwierdzenie żylaków przełyku i dna żołądka
    • USG jamy brzusznej – wodobrzusze i hepatosplenomegalia
    • USG dopplerowskie – stwierdzenie krążenia obocznego pomiędzy żyłą wrotną a żyłą główną dolną
    • inwazyjny pomiar ciśnienia zaklinowania w żyle wrotnej
    • angiografia – stwierdzenia krążenia obocznego

    Ponadto badania diagnostyczne potwierdzające chorobę podstawową.

    Leczenie

    • leczenie choroby podstawowej
    • krwotok z żylaków przełyku: metody endoskopowe (podwiązanie, sklerotyzacja, obliteracja klejem tkankowym), metody farmakologiczne (somatostatyna, terlipresyna), balonikowanie (zgłębnik Sengstakena-Blakemora, zgłębnik Lintona-Nachlassa)
      Zapobieganie krwotokom z żylaków przełyku: β-blokery, azotany, planowa sklerotyzacja lub podwiązanie, TIPS, przetoki portokawalne, operacja Sugiury.
    • wodobrzusze: ograniczenie podaży sodu, ograniczenie podaży płynów, spironolakton, diuretyki pętlowe, paracenteza
    • encefalopatia wątrobowa
    • przeszczepienie wątroby
    Skomentuj →

Skomentuj artykuł

Cancel reply

Photostream