• Zapalenie zatok przynosowych – objawy, leczenie

    Zapalenie zatok przynosowych (łac.sinusitis paranasales) to stan zapalny zatok przynosowych.

     

    Klasyfikacja

    Podział ze względu na umiejscowienie

    W zależności od zajęcia danych zatok, rozróżniamy:

    • zapalenie zatok czołowych
    • zapalenia zatok szczękowych
    • zapalenie zatok sitowych
    • zapalenie zatoki klinowej

    Podział ze względu na przebieg kliniczny

    • Ostre zapalenie zatok – jako wynik infekcji wirusowej i bakteryjnej, w przebiegu której dochodzi do zajęcia zatok, objawy utrzymują się poniżej 3 tygodni, a po wyleczeniu błona śluzowa zatok wraca do stanu prawidłowego.
    • Nawracające zapalenie zatok – nawracające (co najmniej 4 epizody w trakcie roku, przeplatane przynajmniej 8 tygodniowymi okresami prawidłowego stanu błony śluzowej). Nawet przy tak nawracającym charakterze, nie dochodzi do przewlekłych zmian błony śluzowej.
    • Przewlekłe zapalenie zatok – to stan, kiedy objawy zapalenia zatok utrzymują się powyżej 6 tygodni, lub w ciągu roku wystąpiły więcej niż 4 epizody ostrego zapalenia zatok (i trwały powyżej 10 dni) i towarzyszą im zmiany błony śluzowej, najczęściej widoczne w badaniu tomografii komputerowej.

    Objawy chorobowe

    Przebiega jako infekcja błony śluzowej światła którejś z zatok (najczęściej szczękowej) i zwykle towarzyszą jej objawy zapalenia błony śluzowej nosa (co bywa określane (łac. rhinosinusitis), towarzyszy temu gorączka (w przypadkach ostrych) oraz ból o zmiennej lokalizacji:

    • czoła (zwłaszcza przy ucisku) w przypadku zapalenia zatok czołowych
    • szczęki, górnych zębów lub policzka w przypadku zapalenia zatoki szczękowej
    • okolicy nasady nosa w przypadku zapalenia zatok sitowych (dodatkowo zwykle towarzyszy temu obrzęk powiek)
    • szczytu głowy lub ucha w przypadku zapalenia zatoki klinowej.

    Czynniki usposabiające

    Wszystkie stany doprowadzające do zaburzeń transportu śluzowo-rzęskowego (czyli mechanizmu oczyszczania nosa), stany zapalne w obrębie nosa (obrzęk i zatkanie ujścia zatok), zaburzenia odporności i niektóre choroby:

    • nosicielstwo paciorkowców grupy A
    • alergiczny nieżyt nosa i/lub astma oskrzelowa
    • zanieczyszczenie pyłami i dymami środowiska (palenie papierosów!)
    • próchnica zębów lub stan po leczeniu stomatologicznym (zatoki szczękowe)
    • zaburzenia anatomiczne jak skrzywienie przegrody nosa
    • pływanie a zwłaszcza nurkowanie
    • mukowiscydoza
    • zespół Kartagenera
    • zespół nieruchomych rzęsek

    – usposabiają do wystąpienia zapalenia zatok

    Czynniki etiologiczne

    • wirusowe – zwłaszcza rhinowirusy, wirusy grypy i paragrypy
    • bakteryjne
      • zapalenia ostre:
        • Streptococcus pneumoniae
        • Haemophilus influenzae
        • Moraxella catharalis
      • zapalenia przewlekłe
        • te same bakterie jak w przypadku zapaleń ostrych, ale szczególnie często bakterie beztlenowe!
    • grzybicze

    Asymetrycznie obłożony język z powodu drenażu z grzybiczego zapalenie zatok.

    Asymetrycznie obłożony język z powodu drenażu z grzybiczego zapalenie zatok.

    Rozpoznanie

    • wywiad
    • badania dodatkowe – rhinoscopia przednia czyli oglądanie błony śluzowej nosa ujawnia obecność wydzieliny ropnej i rozlany obrzęk błony śluzowej nosa
    • badania dodatkowe
      • badanie radiologiczne
      • badanie tomograficzne zatok
      • aspiracja płynu z zatoki drogą punkcji zatok
      • diagnostyka alergologiczna w przypadku podejrzenia takiego tła choroby.

    Według Amerykańskiej Akademii Otolaryngologii, Chirurgii Głowy i Szyi, do rozpoznania zapalenia zatok wymagane jest istnienie 2 objawów „dużych” i 2 objawów „małych”

     

    Objawy duże

    • ból lub ucisk w okolicy twarzy
    • uczucie „nabrzmienia” twarzy
    • niedrożność nosa
    • ropna wydzielina w nosie lub jej ściekanie po tylnej ścianie gardła
    • zaburzenia węchu
    • gorączka (zapalenie ostre)

    Objawy małe

    • ból głowy
    • przykry zapach z ust
    • bóle zębów
    • kaszel
    • ból i/lub uczucie zatkania ucha
    • uczucie zmęczenia (zapalenie przewlekłe)
    • stany podgorączkowe (zapalenie przewlekłe)

    Leczenie

    • leki z grupy antybiotyków, z uwagi na utrudnioną penetrację do zatok powinny być stosowane 10-14 dni
    • płukanie (zabieg Praetza) lub drenaż zatok (punkcja zatoki)
    • zmniejszenie obrzęku nosa
      • leki miejscowe w postaci kropli przez kilka dni
      • leki antyhistaminowe w postaci tabletek (cetyryzyna, loratydyna)
      • leki mukolityczne i leki mukokinetyczne takie jak ambroksol, który jest szczególnie polecany, gdyż zwiększa penetrację antybiotyku do błony śluzowej
    • objawowe leczenie przeciwbólowe (leki z grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych)
    • kortykosteroidy donosowe w przypadku infekcji o podłożu alergicznym
    • leczenie chirurgiczne
      • obecnie zalecane są zabiegi chirurgii endoskopowej tzw. czynnościowej endoskopowej chirurgii zatok (ang. FESS- functional endoscopic sinus surgery)
    • leczenie immunostymulujące
      • różne preparaty zawierające antygeny bakteryjne
        • Luivac
        • Ribomunyl
        • Broncho-Vaxom
        • Polyvaccyna
      • inne leki
        • lewamizol
        • inosine pranobex
        • biostymina

    Powikłania zapalenia zatok przynosowych

    • ropień podokostnowy oczodołu
    • ropowica oczodołu
    • zapalenie powiek
    • zapalenie nerwu wzrokowego
    • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
    • ropień mózgu
    • posocznica
    • zakrzepica zatoki jamistej

    Objawy duże

    • ból lub ucisk w okolicy twarzy
    • uczucie „nabrzmienia” twarzy
    • niedrożność nosa
    • ropna wydzielina w nosie lub jej ściekanie po tylnej ścianie gardła
    • zaburzenia węchu
    • gorączka (zapalenie ostre)

    Objawy małe

    • ból głowy
    • przykry zapach z ust
    • bóle zębów
    • kaszel
    • ból i/lub uczucie zatkania ucha
    • uczucie zmęczenia (zapalenie przewlekłe)
    • stany podgorączkowe (zapalenie przewlekłe)

    Leczenie

    • leki z grupy antybiotyków, z uwagi na utrudnioną penetrację do zatok powinny być stosowane 10-14 dni
    • płukanie (zabieg Praetza) lub drenaż zatok (punkcja zatoki)
    • zmniejszenie obrzęku nosa
      • leki miejscowe w postaci kropli przez kilka dni
      • leki antyhistaminowe w postaci tabletek (cetyryzyna, loratydyna)
      • leki mukolityczne i leki mukokinetyczne takie jak ambroksol, który jest szczególnie polecany, gdyż zwiększa penetrację antybiotyku do błony śluzowej
    • objawowe leczenie przeciwbólowe (leki z grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych)
    • kortykosteroidy donosowe w przypadku infekcji o podłożu alergicznym
    • leczenie chirurgiczne
      • obecnie zalecane są zabiegi chirurgii endoskopowej tzw. czynnościowej endoskopowej chirurgii zatok (ang. FESS- functional endoscopic sinus surgery)
    • leczenie immunostymulujące
      • różne preparaty zawierające antygeny bakteryjne
        • Luivac
        • Ribomunyl
        • Broncho-Vaxom
        • Polyvaccyna
      • inne leki
        • lewamizol
        • inosine pranobex
        • biostymina

    Powikłania zapalenia zatok przynosowych

    • ropień podokostnowy oczodołu
    • ropowica oczodołu
    • zapalenie powiek
    • zapalenie nerwu wzrokowego
    • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
    • ropień mózgu
    • posocznica
    • zakrzepica zatoki jamistej

     

    Skomentuj →

Photostream