• Rośliny lecznicze i zioła – spis

    Rośliny lecznicze i zioła – spis

    Rośliny lecznicze – najczęściej rośliny lądowe, zawierające substancje czynne, stosowane w medycynie i ziołolecznictwie. Z niektórych części tych roślin wyrabia się leki (np. z korzeni, łodyg, liści, kwiatów). Na świecie poznano ok. 2 500 gatunków roślin leczniczych, u nas rośnie ich ok. 400, w praktyce stosowane jest ok. 200. Zdecydowana większość z nich to rośliny naczyniowe, nieliczne należą do paprotników, porostów i glonów. Niektóre z gatunków ziół stosowane dawniej w ludowej medycynie, obecnie nie są już używane.

    Należy pamiętać, że większość roślin leczniczych jest również roślinami trującymi. Ich stosowanie wymaga fachowej wiedzy. Różnice między dawką leczniczą a toksyczną są niewielkie. Istnieją też różnego rodzaju przeciwwskazania co do stosowania ziół przy niektórych chorobach, stanach fizjologicznych organizmu, itp. W związku z tym stosowanie w celu leczniczym ziół wymaga konsultacji z lekarzem.

    Znaczenie roślin leczniczych

    Bardzo liczną grupę wśród roślin użytkowych stanowią rośliny lecznicze. Należą do nich gatunki dziko rosnące jak i wyhodowane z nich odmiany uprawne, które z uwagi na zawartość substancji czynnych znalazły zastosowanie w lecznictwie. Z wielu roślin pozyskuje się ponadto olejki dla przemysłu perfumeryjnego i spożywczego. Inne dostarczają drewna, garbników dla przemysłu garbarskiego, włókien dla przemysłu tekstylnego lub też barwników stosowanych w tkactwie artystycznym i archeologii doświadczalnej.

    Wśród roślin leczniczych istnieją gatunki używane wyłącznie w lecznictwie. jak np. gatunki trujące w tym: lulek czarny, ciemierzyca biała, bieluń dziędzierzawa, naparstnica wełnista czy buławinka czerwona (grzyb z klasy workowców). Z gatunków nie trujących: wilżyna ciernista, babka lancetowata, miodunka plamista, mącznica lekarska czy też rzepik pospolity.

    Przykładem roślin znajdujących szersze zastosowanie, ale głównie używanych w lecznictwie są: bez czarny używany również do sporządzania napojów orzeźwiających i win domowych; drapacz lekarski służący do wyrobu likierów; rumianek pospolity wykorzystywany min. do produkcji olejków i preparatów kosmetycznych; miłek wiosenny sadzony w ogrodach jako ozdobna roślina skalna.

    Istnieją także rośliny lecznicze, których zastosowanie w medycynie jest ograniczone, ale które mają znaczenie jako rośliny przyprawowe i należą do nich: cebula, czosnek pospolity, szczypiorek, chrzan pospolity, pasternak zwyczajny, pietruszka zwyczajna, kolendra siewna, koper ogrodowy, tymianek pospolity. Niektóre rośliny uprawowe mają również działanie lecznicze jak: mak lekarski, len zwyczajny, chmiel zwyczajny, gorczyca czarna.

    Jeszcze w pierwszej połowie XIX wieku aptekarze używali suszonych ziół do sporządzania różnych herbat ziołowych. Oprócz tego przygotowywali z nich nalewki, wyciągi, soki, które przerabiali następnie na krople, syropy, odwary, maści i środki do nacierania ciała. W drugiej połowie XIX wieku nastąpił gwałtowny rozwój chemii i ówcześni chemicy zainteresowali się szczególnie roślinami leczniczymi (ziołami), z których wyodrębniali grupy substancji czynnych, często zastępujących zioła. Wkrótce pojawiły się na rynku pierwsze leki syntetyczne, które usunęły na dalszy plan zioła i preparaty ziołowe.

    Wiele leków roślinnych nie może być zastąpionych przez leki syntetyczne. Należą do nich glikozydy nasercowe pozyskiwane z naparstnicy wełnistej, naparstnicy purpurowej, miłka wiosennego czy konwalii majowej. Zaliczają się do nich również alkaloidy pozyskiwane z przetrwalników buławinki czerwonej, które samoistnie lub w połączeniu z innymi substancjami czynnymi znajdują szerokie zastosowanie w położnictwie, leczeniu chorób wewnętrznych, chorób układu nerwowego.

    Z niektórych ziół lub ich wysuszonych części nadal sporządza się wyciągi wodne lub alkoholowe, nalewki i mieszanki ziołowe. Czasem ze świeżych roślin wytłacza się sok, który zagęszcza się. Np. z korzenia kozłka lekarskiego sporządza się nalewkę lub wyciąg stosowany jako środek uspokajający.

    Rośliny lecznicze w przemyśle spożywczym

    Rośliny lecznicze znajdują szerokie zastosowanie również w przemyśle spożywczym, zwłaszcza przy produkcji odżywek dietetycznych. Dotyczy to przede wszystkim tych gatunków roślin, które zawierają substancje aromatyczne, pobudzające trawienie, witaminy, enzymy i aminokwasy. W barwinku pospolitym odkryto rezerpinę – alkaloid obniżający ciśnienie krwi. Nawet w wielu znanych od wieków ziołach, znajdowane są nowe, specyficzne substancje czynne np. w olejku lotnym rumianku pospolitego – substancje czynne i przeciwzapalne jak chamazulen i bizabolol, a w roślinach z rodziny baldaszkowatych liczne substancje czynne pomocne w leczeniu chorób wewnętrznych.

    Lista roślin leczniczych

    Znajdujący się na tej stronie wykaz roślin leczniczych obejmuje wszystkie gatunki flory Polski, zarówno dziko rosnących roślin, jak i roślin uprawnych. Ujęte są nie tylko gatunki aktualnie stosowane w lecznictwie, lecz również gatunki, które dawniej stosowane były w medycynie ludowej, a obecnie wyszły już z użycia. W wykazie znajdują się także niektóre rośliny egzotyczne.

    A

    aloes uzbrojony (Aloe ferox)
    ananas jadalny (Ananas comosus)
    alpinia lekarska (Alpinia officinarum)
    anyż gwiazdkowy (Illicium verum)
    arcydzięgiel litwor (Archangelica officinalis)
    arnika górska (Arnica montana)
    aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa)

    B

    babka lancetowata (Plantago lanceolata)
    babka piaskowa (Plantago arenaria = P. Indica = Psyllium arenaria)
    babka zwyczajna (Plantago maior)
    bagno zwyczajne (Ledum palustre l.)
    balsamowiec mirra (Commiphora abbisinica)
    barwinek pospolity (Vinca minor)
    barwinek różowy (Vinca rosea)
    bazylia pospolita (Ocimium basilicum)
    berberys zwyczajny (Berberis vulgaris)
    bergenia grubolistna (Bergenia crassifolia)
    bez czarny (Sambucus nigra)
    bez hebd (Sambucus ebulus)
    biedrzeniec anyż (Pimpinella anisum)
    biedrzeniec mniejszy (Pimpinella saxifraga)
    bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium)
    bluszcz pospolity (Hedera helix)
    bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea)
    bocznia pilkowana (Serenoa repens) , inaczej Palma sabalowa
    bobrek trójlistkowy (Menyanthes trifoliata)
    bodziszek cuchnący (Geranium robertianum)
    bodziszek korzeniasty (Geranium macrorrhizum)
    borówka brusznica (Vaccinum vitis-idaea)
    borówka czarna (Vaccinium myrtillus)
    brzoza brodawkowata (Betula verrucosa)
    brzoza omszona (Betula pubescens)
    brzoza zwisła (Betulla pendula)
    buk zwyczajny (Fagus sylvatica)
    bukwica lekarska (Betonica officinalis)
    bylica austriacka (Artemisia austriaca)
    bylica boże drzewko (Artemisia abrotanum)
    bylica estragon (Artemisia dracunculus)
    bylica piołun (Artemisia absinthium)
    bylica polna (Artemisia campestris)
    bylica pontyjska (Artemisia pontica)
    bylica pospolita (Artemisia vulgaris)
    bylica roczna (Artemisia annua)

    C

    cebula (Allium cepa)
    centuria nadbrzeżna (Centaurium littorale = C. vulgare)
    centuria trojeściowa (Gentiana asclepiadea)
    centuria wąskolistna (Gentiana pneumonanthe)
    centuria zwyczajna (Centaurium erythraea = C. minus = C. umbellatum)
    chaber bławatek (Centaurea cyanus)
    chaber kolący (Centaurea calcitrapa)
    chinowiec soczystoczerwony (Cinchona pubescens)
    chmiel zwyczajny (Humulus lupulus)
    chrzan pospolity (Armoracia rusticana = A. lapanthifolia)
    cieciorka pstra (Coronilla varia)
    ciemiernik biały (Helleborus niger)
    ciemiernik zielony (Helleborus viridis)
    ciemiężyca biała (Veratrum album)
    ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum)
    ciemiężyk białokwiatowy (Vincetoxicum hirundinaria)
    cis pospolity (Taxus baccata)
    cykoria podróżnik (Cichorium intybus)
    cynamonowiec cejloński (Cinnamomum zeylanicum)
    cytryniec chiński (Schizandra chinensis)
    czarnuszka damasceńska (Nigella damascena)
    czarnuszka siewna (Nigella sativa)
    cząber ogrodowy (Satureia hortensis)
    czeremcha zwyczajna (Padus avium = P. racemosa)
    czereśnia ptasia (Prunus avium = Cerasus avium)
    czerniec gronkowy (Actaea spicata)
    czosnaczek pospolity (Alliaria petiolata = A. officinalis)
    czosnek dęty (Allium fistulosum)
    czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum)
    czosnek pospolity (Allium sativum)
    czosnek siatkowaty (Allium victorialis)
    czosnek szalotka (Allium ascalonicum)
    czosnek wężowy (Allium scorodoprasum)
    czosnek zielonawy (Allium oleraceum)
    czyścica lekarska (Calamintha sylvatica = C. officinalis)
    czyścica storzyszek klinopodium pospolite (Clinopodium vulgare = Calamintha vulgare)
    czyściec lekarski (Stachys officinalis = Betonica officinalis)
    czyściec prosty (Stachys recta)
    czyściec roczny (Stachys annua)

    D

    dąb bezszypułkowy (Quercus sessilis)
    dąb szypułkowy (Ouercus robur)
    dąbrówka kosmata dąbrówka genewska (Ajuga genevensis)
    dąbrówka piramidalna (Ajuga pyramidalis)
    doględa wielka (Grindelia robusta)
    drapacz lekarski (Cnicus benedicticus)
    driakiew gołębia (Scabiosa columbaria)
    driakiew żółtawa (Scabiosa ochroleuca)
    dymnica pospolita (Fumaria officinalis)
    dynia zwyczajna (Cucurbita pepo)
    dyptam jesionolistny (Dictamnus albus)
    dziewanna drobnokwiatowa (Verascum thapsus)
    dziewanna kutnerowata (Verascum phlomoides)
    dziewanna wielkokwiatowa (Verascum densiflorum = V. thapsiforme)
    dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis)
    dzięgiel litwor (Angelica archangelica)
    dziki bez czarny (Sambucus nigra)
    dziurawiec czteroboczny (Hypericum maculatum = H. quadrangulatum)
    dziurawiec rozesłany (Hypericum humifusum)
    dziurawiec skrzydełkowaty (Hypericum acutum = H. tetrapterum)
    dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)

    E

    Evernia prunastri

    F

    farbownik lekarski (Anchusa officinalis)
    fasola zwyczajna (Phaseolus vulgaris)
    fiołek polny (Viola arvensis)
    fiołek trójbarwny (Viola tricolor)
    fiołek wonny (Viola odorata)

    G

    glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium maius)
    głowienka pospolita (Prunella vulgaris)
    głowienka wielkokwiatowa (Prunella grandiflora)
    głóg dwuszyjkowy (Crataegus laevigata = C. oxyacantha)
    głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna)
    głóg odgiętodziałkowy (Crataegus rhipidophyla = C. calycina)
    gojnik drobnokwiatowy (Sideritis montana)
    gorczyca biała (Sinapis alba)
    gorczyca czarna (Sinapis nigra)
    gorczyca polna (Sinapis arvensis)
    gorczyca sarepska (Brassica juncea)
    goryczka kropkowana (Gentiana punctata)
    goryczka krzyżowa (Gentiana cruciata)
    goryczka trojeściowa (Gentiana asclepiadea)
    goryczka żółta (Gentiana lutea)
    grążel drobny (Nuphar pumila)
    grążel żółty (Nuphar lutea)
    grusza pospolita (Pirus communis)
    gryka zwyczajna (Fagopyrum esculentum)
    grzybienie białe (Nymphaea alba)
    grzybienie północne (Nymphaea candida)

    J

    jabłoń domowa (Malus domestica)
    jabłoń dzika (Malus sylvestris)
    jałowiec pospolity (Iuniperus communis)
    jałowiec sabiński (Juniperus sabina)
    janowiec barwierski (Genista tinctoria)
    janowiec ciernisty (Genista germanica)
    jarząb brekinia (Sorbus torminalis)
    jarząb pospolity (Sorbus aucuparia)
    jasnota biała (Lamium album)
    jastrzębiec kosmaczek (niedośpiałek) (Hieracium pilosella)
    jemioła pospolita (Viscum album)
    jesion wyniosły (Fraxinus excelsior)
    jeżogłówka purpurowa (Echinacea purpurea)
    jeżyna popielica (Rubus caesius)
    jeżyna pospolita (Rubus fruticosus)
    jęczmień zwyczajny (Hordeum vulgare)
    jodła pospolita (Abies alba)

    K

    kalina hordowina (Viburnum lantana)
    kalina koralowa (Viburnum opulus)
    kapusta czarna, gorczyca czarna (Brassica nigra)
    kapusta polna, rzepa, rzepik (Brassica campestris)
    kapusta rzepak (Brassica napus)
    kapusta warzywna (Brassica oleracea)
    karbieniec pospolity (Lycopus europaeus)
    karczoch zwyczajny (Cynara scolymus)
    kasztanowiec zwyczajny (Aesculus hippocastanum)
    kminek zwyczajny (Carum carvi)
    kocanki piaskowe (Helichrysum arenarium)
    kocimiętka wielkokwiatowa (Nepeta grandiflora)
    kocimiętka właściwa (Nepeta cataria)
    kokornak powojnikowy (Aristolochia clematitis)
    kokorycz pełna (Corydalis solida)
    kokorycz pusta (Corydalis cava)
    kokoryczka wielkokwiatowa (Polygonatum multiflorum)
    kokoryczka wonna (Polygonatum odoratum)
    kola błyszcząca (Cola nitida)
    kolendra siewna (Coriandrum sativum)
    komosa biała (Chenopodium album)
    komosa piżmowa (Chenopodium ambrosioides)
    komosa strzałkowata (Chenopodium bonus-henricus)
    koniczyna łąkowa (Trifolium pratense)
    konitrut błotny (Gratiola officinalis)
    konopie siewne (Cannabis sativa)
    konwalia majowa (Convallaria maialis)
    koper ogrodowy (Anethum graveolens)
    koper włoski (Foeniculum capillaceum)
    kopytnik pospolity (Asarum europaeum)
    kosaciec niemiecki (Iris germanica)
    kosaciec żółty (Iris pseudocorus)
    kozieradka pospolita (Trigonella foenum-graecum)
    kozłek bzowy (Valeriana sambucifolia)
    kozłek lekarski (Valeriana officinalis)
    kozłek wąskolistny (Valeriana angustifolia)
    krokosz barwierski (Carthamus tinctorius)
    kruszyna pospolita (Frangula alnus)
    krwawnik kichawiec (Achillea ptarmica)
    krwawnik pagórkowy (Achillea collina)
    krwawnik pospolity (Achillea milefolium)
    krwawnik szlachetny (Achillea nobilis)
    krwiściąg lekarski (Sanguisorba officinalis)
    krzyżownica gorzkawa (Polygala amara)
    kuklik pospolity (Geum urbanum)
    kuklik zwisły (Geum rivale)
    kukurydza zwyczajna (Zea mays)
    kurzyślad polny (Anagallis arvensis)

    L

    lawenda lekarska (Lawendula officinalis)
    lebiodka pospolita (Hyssopus officinalis)
    len zwyczajny (Linum usitatissimum)
    lepiężnik różowy (Petasites hybridus = P. officinalis)
    lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum)
    lilia złotogłów (Lilium martagon)
    lipa szerokolistna, (Tilia cordata)
    lipa szerokolistna, lipa wielkolistna (Tilia platyphyllos)
    lnica pospolita (Linaria vulgaris)
    lnicznik siewny (Camelina sativa)
    lobelia przylądkowa (Lobelia erinus)
    lukrecja gładka (Glycyrrhiza glabra)
    lulecznica ukraińska (Scopolia carniolica)
    lulek czarny (Hyoscyamus niger)

    Ł

    łoboda ogrodowa (Atriplex hortense)
    łopian mniejszy (Arctium minus)
    łopian pajęczynowaty (Arctium tomentosum)
    łopian większy (Arctium lappa)
    łyszczec wiechowaty , gipsówka wiechowata (Gypsophila paniculata)

    M

    macierzanka piaskowa (Thymus serpyllum)
    macierzanka tymianek (Thymus vulgaris)
    macierzanka zwyczajna (Thymus pulegioides)
    mak lekarski (Papaver somniferum)
    mak piaskowy (Papaver argemone)
    mak polny (Papaver rhoeas)
    mak wątpliwy (Papaver dubium)
    malina właściwa (Rubus idaeus)
    marchew zwyczajna (Daucus carota)
    marzanka wonna (Galium odoratum, syn. Asperula odorata)
    marzana barwierska (Rubia tinctorum)
    marzymięta orzęsiona (Elshotzia ciliata, syn. E. patrini)
    melisa lekarska (Melissa officinalis)
    męczennica cielista (Passiflora incarnata)
    mierznica czarna (Ballota nigra)
    mierznica czarna (Ballota nigra)
    mięta okrągłolistna (Mentha rotundifolia, M. spicata x sauveolens)
    mięta polej (Mentha pulegium)
    mięta polna (Mentha arvensis)
    mięta zielona (Mentha spicata)
    miłek wiosenny (Adonis vernalis)
    miłorząb dwuklapowy (Gingko biloba)
    miodownik melisowaty (Melittis melissophyllum)
    miodunka ćma (Pulmonaria obscura, syn. P. officinalis ssp. obscura)
    miodunka plamista (Pulmonaria officinalis)
    mniszek hakowaty (Taraxacum hamatum)
    mniszek lekarski (Taraxacum officinale)
    modrzew europejski (Larix decidua)
    modrzew polski (Larix polonica, syn. L. decidua ssp. polonica)
    morszczyn pęcherzykowaty (Fucus vesiculosus)
    morwa czarna (Morus nigra)
    muchotrzew polny (Spergularia rubra)
    mydlnica lekarska (Saponaria officinalis)

    N

    nagietek lekarski (Calendula officinalis)
    naparstnica purpurowa (Digitalis purpurea)
    naparstnica wełnista (Digitalis lanata)
    naparstnica zwyczajna (Digitalis grandiflora = D. ambigua)
    nasturcja większa (Tropaeolum majus L.)
    nawłoć kanadyjska (Solidago canadensis)
    nawłoć pospolita (Solidago virgaurea ssp. virgaurea)
    nawłoć późna, nawłoć olbrzymia (Solidago gigantea = S. serotina)
    nawrot lekarski (Lithospermum officinale)
    nerecznica samcza (Dryopteris filix-mas)
    nostrzyk biały (Melilotus alba)
    nostrzyk wyniosły (Melilotus altissima)
    nostrzyk żółty (Melilotus officinalis)

    O

    obrazki plamiste (Arum maculatum)
    obrazki wschodnie (Arum orientale = A. alpinum)
    ogórecznik lekarski (Borago officinalis)
    oliwka europejska (Olea europea)
    oman szlachtawa (Inula conyza)
    oman wielki (Inula helenium)
    orcza boldo (Peumus boldus)
    orzech włoski (Juglans regia)
    ostropest plamisty (Silybum marianum)
    ostrożeń warzywny (Cirsium oleraceum)
    ostróżeczka ogrodowa (Consolida ajacis)
    ostróżeczka polna (Consolida regalis)
    ostryż długi (Curcuma longa)
    ostrzeń pospolity (Cynoglossum officinale)
    owies zwyczajny (Avena sativa)
    ożanka czosnkowa (Teucrium scordium)
    ożanka górska (Teucrium montanum)
    ożanka nierównoząbkowa (Teucrium scorodonia)
    ożanka pierzastosieczna (Teucrium botrys)
    ożanka właściwa (Teucrium chamaedrys)
    ożanka właściwa (Teucrium chamaedrys)
    ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium)

    P

    palma piłkowana, palma sabalowa, bocznia piłkowana (Serenoa serrulata) (Serenoa repens)
    paprotka zwyczajna (Polypodium vulgare)
    papryka roczna (Capsicum annum)
    parietaria lekarska (Parietaria officinalis)
    paulinia guarana, guarana (Paulinia cupana)
    pełnik europejski (Trollius europaeus)
    perz właściwy (Elymus caninus = Agropyron caninus)
    pępawa dwuletnia (Crepis biennis)
    pieprz czarny (Piper nigrum)
    pieprz metystynowy (Piper methysticum)
    pierwiosnek lekarski (Primula officinalis lub Primula veris)
    pierwiosnka wyniosła (Primula elatior)
    pietruszka zwyczajna (Petroselinum sativum)
    pięciornik gęsi (Potentila anserina)
    pięciornik kurze ziele (Potentilla erecta)
    pigwa pospolita (Cydonia oblonga)
    piwonia lekarska (Paeonia officinalis)
    pluskwica europejska (Cimicifuga europaea)
    pluskwica groniasta (Cimicifuga racemosa)
    płesznik czerwonkowy (Pulicaria dysenterica)
    podbiał pospolity (Tussilago farfara)
    pokrzyk wilcza jagoda (Atropa bella-donna)
    pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica)
    pokrzywa żegawka (Urtica urens)
    połonicznik kosmaty (Herniaria hirsuta)
    połonicznik nagi (Herniaria glabra)
    por (Allium porrum)
    porzeczka czarna (Ribes nigrum)
    porzeczka czerwona (Ribes schlechtendalii = R. rubrum)
    porzeczka zwyczajna (Ribes vulgare = R. rubrum)
    powojnik pnący (Clematis vitalba)
    poziewnik dwudzielny (Galeopsis bifida)
    poziewnik piaskowy (Galeopsis segetum)
    poziewnik polny (Galeopsis ladanum)
    poziewnik pstry (Galeopsis speciosa)
    poziewnik szorstki (Galeopsis tetrachit)
    poziewnik wąskolistny (Galeopsis angustifolia)
    poziomka pospolita (Fragaria vesca)
    poziomka twardawa (Fragaria viridis)
    poziomka wysoka (Fragaria moschata)
    prawoślaz lekarski (Althaea officinalis)
    prawoślaz wysoki (Althaea rosea)
    prosienniczek szorstki (Hypochoeris radicata)
    przegorzan kulisty (Echinops sphaerocephalus)
    przelot pospolity (Anthyllis vulneraria)
    przestęp biały (Bryonia alba)
    przestęp dwupienny (Bryonia dioica)
    przetacznik leśny (Veronica officinalis)
    przęśl skrzypowata (Ephedra equisetina)
    przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis)
    przymiotno kanadyjskie (Erigeron canadensis)
    przytulia właściwa (Galium verum)
    przytulia wonna marzanka wonna (Galium odoratum = Asperula odorata)
    przywrotnik pasterski (Alchemilla pastoralis)
    przywrotnik połyskujący (Alchemilla gracilis)
    przywrotnik pospolity (Alchemilla sylvestris)
    psianka słodkogórz (Solanum dulcamara)
    pszczelnik mołdawski (Dracocephalum moldavica)
    pszenica zwyczajna (Triticum vulgare)
    pszonak drobnokwiatowy (Erysimum cheiranthoides)
    pszonak obłączasty (Erysimum repandum)

    R

    rabarbar ogrodowy (Rheum rhaponticum)
    rauwolfia żmijowa (Rauwolfia serpentina)
    rącznik zwyczajny (Ricinus communis)
    rdest ostrogorzki (Polygonum hydropiper)
    rdest ptasi (Polygonum aviculare)
    rdest wężownik (Polygonum bistorta)
    robinia akacjowa (Robinia pseudoakacia)
    rojnik murowy (Sempervivum tectorum)
    rokietta siewna (Eruca sativa)
    rokitnik zwyczajny (Hippophae rhamnoides)
    rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia)
    rozchodnik ostry (Sedum acre)
    rozmaryn lekarski (Rosmarinus officinalis)
    róża dzika (Rosa canina)
    róża kutnerowata (Rosa tomentosa)
    róża pomarszczona (Rosa rugosa)
    róża sina (Rosa dumalis)
    różeniec górski (Rhodiola rosea)
    rudbekia naga (Rudbeckia laciniata)
    rukiew wodna (Nasturtium officinalis)
    rumian psi (Anthemis cotula)
    rumian szlachetny, rumian rzymski (Chamaemelum nobile = Anthemis nobilis)
    rumianek bezpromieniowy (Chamomilla suaveolens = Matricaria discoidea = M. matricarioides)
    rumianek pospolity (Chamomilla recutita = Matricaria chamomilla)
    ruta zwyczajna (Ruta graveolens)
    rutwica lekarska (Galega officinalis)
    rzepik pospolity (Agrimonia eupatoria)
    rzepik wonny (Agrimonia procera = A. odorata)
    rzewień chiński, rabarbar dłoniasty (Rheum palmatum)
    rzeżucha bagienna (Cardamine palustris)
    rzeżucha gorzka (Cardamine amara)
    rzeżucha łąkowa (Cardamine pratensis)
    rzeżucha włochata (Cardamine hirsuta)
    rzodkiew zwyczajna (Raphanus sativus)

    S

    sadziec konopiasty (Eupatorium cannabinum)
    sałata jadowita (Lactuca sativa)
    sałata kompasowa (Lactuca serriola)
    sałata siewna (Lactuca serriola)
    sałatnik leśny (Mycelis muralis)
    sasanka łąkowa (Pulsatilla pratensis)
    sasanka otwarta (Pulsatilla patens)
    sasanka wiosenna (Pulsatilla vernalis)
    sasanka zwyczajna (Pulsatilla vulgaris = A. pulsatilla)
    serdecznik pospolity (Leonurus cardiaca)
    sierpik barwierski (Serratula tinctoria)
    skrytek polny (Aphanes arvensis)
    skrzyp polny (Equisetum arvense)
    skrzyp zimowy (Equisetum hyemale)
    słonecznik zwyczajny (Helianthus annuus)
    soja zwyczajna (Glycine max)
    sosna pospolita (Pinus sylvestris)
    starzec jakubek (Senecio jacobaea)
    starzec leśny (Senecio sylvaticus)
    starzec zwyczajny (Senecio vulgaris)
    stokrotka pospolita (Bellis perennis)
    strączyniec ostrolistny (Cassia acutifolia)
    strączyniec wąskolistny (Cassia angustifolia)
    stroiczka rozdęta (Lobelia inflata)
    stulisz lekarski (Sisymbrium officinale)
    szakłak pospolity (Rhamnus catharticus)
    szałwia lekarska (Salvia officinalis)
    szanta zwyczajna (Marrubium vulgare)
    szczaw tępolistny (Rumex obtusifolius)
    szczaw zwyczajny (Rumex acetosa)
    szczeć pospolita (Dipsacus fullonum = D. silvestris)
    szczodrzyk miotlasty (Lembotropis scoparius = Sarothamus scoparius)
    szczypiorek (Allium schoenoprasum)
    szczyr roczny (Mercurialis annua)
    szczyr trwały (Mercurialis perennis)
    szparag lekarski (Asparagus officinalis)
    szpinak warzywny (Spinacia oleracea)

    Ś

    ślaz dziki (Malva sylvestris)
    ślaz zaniedbany (Malva neglecta)
    śliwa afrykańska (Prunus africana)
    śliwa domowa (Prunus domestica)
    śliwa tarnina (Prunus spinosa)
    świerk pospolity (Picea excelsa)
    świerzbnica polna (Knautia arvensis ssp arvensis)
    świetlik łąkowy (Euphrasia rostkoviana)
    świetlik wyprężony (Euphrasia stricta)
    świetlik zwarty (Euphrasia nemorosa = E. Curta)
    śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis)
    szałwia lekarska (Salvia officinalis)

    T

    tarczownica islandzka (Cetraria islandica) – porost
    tarczyca pospolita (Scutellaria galericulata)
    tarczyca wyniosła (Scutellaria altissima)
    tasznik pospolity (Capsella bursa-pastoris)
    tatarak zwyczajny (Acorus calamus)
    tłustosz pospolity (Pinguicula vulgaris)
    tobołki polne (Thlaspi arvense)
    tobołki przerosłe (Thlaspi perfoliatum = Microthlaspi perfoliatum)
    tojad mocny (Aconitum napellus)
    topola czarna (Populus nigra)
    traganek szerokolistny (Astragalus glycyphylos)
    trędownik bulwiasty (Scrophularia nodosa)
    trojeść amerykańska (Asclepias syriaca)
    turówka wonna (Hierochloë odorata)
    turzyca piaskowa (Carex arenaria)

    U

    ukwap dwupienny (Antennaria dioica)

    W

    warzucha lekarska (Cochlearia officinalis)
    werbena lekarska (Verbena officinalis)
    wężymord niski (Scorzonera humilis)
    wężymord stepowy (Scorzonera purpurea)
    wiązówka błotna (Filipendula ulmaria)
    wiązówka bulwkowa (Filipendula vulgaris = F. hexapetala)
    widlicz cyprysowaty (Diphasiastrum tristachyum = Lycopodium tristachyum = Distachium tristachyum)
    widlicz spłaszczony (Diphasiastrum complanatum = Lycopodium complanatum x tristachyum)
    widlicz Zeillera (Diphasiastrum zeilleri = Lycopodium complanatum = Diphasium complanatum)
    widłak goździsty (Lycopodium clavatum)
    widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum)
    wielosił błękitny (Polemonium caeruleum)
    wierzba biała (Salix alba)
    wierzba purpurowa (Salix purpurea)
    wietlica samicza (Athyrium filix-femina)
    wilżyna ciernista (Ononis spinosa)
    wiśnia zwyczajna (Prunus cerasus = Cerasus vulgaris)
    wrotycz maruna, złocień zwyczajny (Tanacetum parthenium = Chrysanthemum parthenium)
    wrotycz pospolity, wrotycz zwyczajny (Tanacetum vulgare = Chrysanthemum vulgare)
    wrotycz szerokolistny bełżyna balsamiczna(Chrysanthemum balsamita = Tanacetum balsamita)

    Z

    zimowit jesienny (Colchicum autumnale)
    złoty wąs (Callisia fragrans)
    Złotokap zwyczajny (Cytisus laburnum)

    Ż

    żarnowiec miotlasty (Cytisus scoparius = Sarothamnus scoparius)
    żankiel zwyczajny (Sanicula europaea)
    żarnowiec miotlasty (Sarothamnus scoparius)
    żeń-szeń pięciolistny (Panax quinquefolim)
    żeń-szeń prawdziwy (Panax ginseng)
    żywokost lekarski (Symphytum officinale)
    Żmijowiec zwyczajny (Echium vulgare)

    Skomentuj →

Photostream