• Rak żołądka – objawy, leczenie

    Rak żołądka – objawy, leczenie

    lekarz Dominika Paradowska z onko-med.pl

    Rak żołądka (łac. carcinoma ventriculi, ang. gastric cancer, stomach cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy żołądka wywodząca się z nabłonka pokrywającego błonę śluzową żołądka.


    Epidemiologia

    Rak żołądka jest w Polsce częstym nowotworem, według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2002 roku był 2. pod względem częstości zachorowań nowotworem złośliwym u mężczyzn i na 5. miejscu u kobiet. Do innych krajów o wysokim współczynniku zapadalności na raka żołądka należą Węgry, Chiny, Kolumbia, Kostaryka, Chile. Spadek częstości zachorowań notowany jest w Japonii, USA i większości krajów Unii Europejskiej. Rak żołądka jest około 1,5 raza częściej u mężczyzn, najczęściej chorują ludzie po 50 roku życia.

    Endoskopowy obraz linitis plastica, typu raka w którym dochodzi do zajęcia całego żołądka.

     Endoskopowy obraz linitis plastica, typu raka w którym dochodzi do zajęcia całego żołądka.


    Czynniki ryzyka


    Czynniki genetyczne

    • występowanie raka żołądka u członków rodziny (dziedziczny rak żołądka, HDGC, mutacja genu E-kadheryny)
    • posiadanie grupy krwi A


    Czynniki żywieniowe i związane ze stylem życia

    • przynależność etniczna: Japończycy, Chilijczycy, Kostarykanie, Chińczycy, Islandczycy (w przypadku emigracji do krajów o niskim ryzyku zachorowania, ryzyko rozwoju choroby zmniejsza się dopiero u dzieci)
    • dieta obfitująca w pokarmy wędzone, marynowane, solone (bogata w azotany i azotyny)
    • niskie spożycie warzyw i owoców (niedostateczna podaż witaminy C)
    • palenie tytoniu (1,5-2-krotny wzrost ryzyka zachorowania)

    Gruczolakorak żołądka - duża zmiana guzowata w wałowato wywiniętymi brzegami i owrzodzeniem powierzchni guza.

     Gruczolakorak żołądka – duża zmiana guzowata w wałowato wywiniętymi brzegami i owrzodzeniem powierzchni guza.


    Choroby

    • niedokwaśność soku żołądkowego
    • zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka (związane z infekcją Helicobacter pylori)
    • niedokrwistość Addisona-Biermera
    • stan po resekcji żołądka (rak może się rozwinąć po 15-20 latach od operacji)
    • przełyk Barretta
    • polipowatość rodzinna (progresja polipów w kierunku nowotworów -20%)
    • choroba Ménétriera (10% przypadków)
    • infekcja wirusem Epsteina-Barr


    Objawy

    • przewlekłe bóle brzucha, zwłaszcza o stałym charakterze, zlokalizowane w nadbrzuszu, nasilające się po posiłku a zmniejszające się na czczo, nieustępujące po lekach zobojętniających sok żołądkowy
    • nudności i wymioty
    • brak apetytu (szczególnie niechęć do jedzenia mięsa) i utrata masy ciała
    • pojawienie się uczucia sytości wkrótce po rozpoczęciu jedzenia
    • objawy związane z niedokrwistością
    • dysfagia
    • czarny stolec
    • stan podgorączkowy
    • zespoły paraneoplastyczne, np. acanthosis nigricans
    • ewentualnie wyczuwalny guz w nadbrzuszu (późny objaw)
    • powiększona wątroba, puchlina brzuszna
    • objaw Troisiera (powiększony węzeł Virchowa)


    Obraz histologiczny

    Obraz histologiczny raka żołądka jest różnorodny i zależy od typu morfologicznego. Istnieją liczne klasyfikacje raków żołądka, z których najprostszy jest podział Laurena na raki typu jelitowego, rozlanego i mieszanego.
    Podział według WHO wyróżnia szereg typów nowotworów:

    • gruczolakorak cewkowaty (adenocarcinoma tubulare)
    • gruczolakorak brodawkowaty (adenocarcinoma papillare)
    • gruczolakorak śluzowy (carcinoma mucinosum)
    • gruczolakorak sygnetowaty (carcinoma mucocellulare)
    • rak płaskonabłonkowy (carcinoma planoepitheliale)
    • rak gruczolakołuskowaty (carcinoma adenoplanoepitheliale)
    • rak niskozróżnicowany (carcinoma male diffeerentiatum)
    • rak drobnokomórkowy (carcinoma microcellulare)
    • rak niezróżnicowany (carcinoma non-differentiatum).

    Podział Goseki, Takizawy i Koike z 1992 roku wyróżnia na podstawie dwóch kryteriów cztery typy raka żołądka; podział ten ma przypuszczalnie znaczenie prognostyczne, z typami I i III rokującymi lepiej niż typy II i IV:

    Typ Struktury gruczołowe Ilość śluzu w komórkach raka
    I Liczne Mała
    II Liczne Duża
    III Nieliczne Mała
    IV Nieliczne Duża


    Diagnostyka

    Obraz histologiczny niskozróżnicowanego gruczolakoraka żołądka, barwienie H-E.

    Obraz histologiczny niskozróżnicowanego gruczolakoraka żołądka.

    • morfologia krwi – objawy anemii
    • poziom białka i proteinogram, zwłaszcza spadek poziomu albumin poniżej 30 g/l
    • badanie kału na obecność tzw. krwi utajonej
    • gastroskopia
    • USG endoskopowe
    • TK jamy brzusznej


    Leczenie

    Szansą na wyleczenie jest radykalne wycięcie nowotworu wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi. Nawet w przypadku zmian, które wydają się być nieoperacyjne, powinno się rozważyć jednak leczenie operacyjne, gdyż ułatwia ono leczenie paliatywne ale również zmniejsza ryzyko wystąpienia niedrożności przewodu pokarmowego, czy masywnego krwawienia.

    • leczenie chirurgiczne
      • gastrektomia subtotalna czyli prawie całkowite wycięcie żołądka z następowym zespoleniem żołądkowo-dwunastniczym lub żołądkowo-jelitowym oraz wycięciem sieci większej i sieci mniejszej. W niektórych przypadkach konieczne jest też usunięcie śledziony i ogona trzustki.
      • gastrektomia totalna czyli całkowite wycięcie żołądka
    • chemioterapia ma ograniczoną wartość i jest stosowana tylko w celu poprawy długości lub jakości życia. Stosuje się wiele metod chemioterapii, zwykle w oparciu o wiele leków
      • fluorouracyl (jedyny stosowany w monoterapii)
      • fluorouracyl i leukoworyna
      • fluorouracyl i doksorubicyna i metotreksat
      • fluorouracyl i doksorubicyna i mitomycyna
      • fluorouracyl i etopozyd i cisplatyna
      • fluorouracyl i etopozyd iepirubicyna
    • radioterapia jest stosowna jedynie jako metoda paliatywna, mogąca zmniejszyć dolegliwości bólowe


    Rokowanie

    18% chorych przeżywa 5 lat (57% w przypadku miejscowego zaawansowania nowotworu, 19% zaawansowania regionalnego i 2% w przypadku obecności przerzutów).


    Inne nowotwory złośliwe żołądka

    Rak (histologicznie gruczolakorak) stanowi 90% wszystkich nowotworów żołądka. Pozostałe nowotwory:

    • chłoniak żołądka – 6% przypadków nowotworów złośliwych
    • <4% mięsak żołądka
    • 3% rakowiak żołądka
    • <2% mięśniakomięsak gładkokomórkowy żołądka


    Zapobieganie

    • Uważa się, że spożywanie 5 – 20 posiłków tygodniowo zawierających warzywa i owoce zmniejsza ryzyko zachorowania o połowę.
    • wczesna gastroskopia w przypadku niepokojących bólów brzucha

     

    Skomentuj →

Photostream