• Ból kolana – torbiel Bakera

    Ból kolana – torbiel Bakera

    Torbiel to inaczej cysta. Jest to zamknięta struktura, która normalnie nie występuje w organizmie. Torbiele są dość powszechnym zjawiskiem i mogą pojawiać się w różnych częściach ciała, u osób w różnym wieku. Najczęściej zawierają płynną, galaretowatą lub półstałą substancję wypełniającą ją. Mogą mieć bardzo różne rozmiary, niekiedy są niewielkie, prawie niezauważalne, czasem jednak rosną do takich rozmiarów, że mogą powodować przesunięcie narządów lub wywierać na nie ucisk.

    Co to jest torbiel Bakera?

    Torbiel Bakera nazywana jest także torbielą podkolanową (łac. cystis poplitea, ang. popliteal cyst). Jest wypełnioną płynem cystą, pojawiającą się do tyłu od stawu kolanowego. Osiąga raczej niewielkie rozmiary, ale wystarczające do jej palpacyjnego wykrycia. Może być też widoczna jako guzek podskórny. Jest to zmiana łagodna, nie rakowa. Niekiedy może dojść do pęknięcia torbieli. Wtedy, zawarty w niej płyn, wydostaje się i może przedostawać się w okolicę łydki. Nie jest to sytuacja zagrażająca życiu, może jednak być mylona z zakrzepowym zapaleniem żył, które jest bardzo poważnym schorzeniem. Jego objawy to obrzęk kończyny, ból, zaczerwienienie skóry w miejscu wystąpienia, gorączka.

    Schemat przedstawia torbiel Bakera (TB) mającą kontakt z jamą stawu kolanowego.

    Tworzy ona charakterystyczne wybrzuszenie skóry w okolicy podkolanowej

    Jak powstaje torbiel Bakera?

    Staw kolanowy, tak jak i inne stawy składa się z dwóch powierzchni stawowych, łączących się ze sobą w sposób ruchomy. Powierzchnie te wysłane są chrząstką stawową, która zmniejsza tarcie między nimi. Cały staw otoczony jest torebką maziową, zawierającą płyn stawowy. Służy on jako substancja smarująca chrząstki stawowe.

    Jeśli płynu stawowego jest zbyt dużo, może on przeciekać przez uszkodzoną torebkę stawową lub naciskać na nią formując torbiel. Przyczynami tego stanu mogą być: uraz stawu (przetoka stawowa), jego stan zapalny lub choroby przewlekłe takie jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) lub dna moczanowa. Do powstania torbieli podkolanowej częściej dochodzi u sportowców oraz u osób z nadwagą. Związane jest to z nadmiernym obciążeniem stawu kolanowego. Stany te mogą doprowadzać do zwiększonej produkcji płynu stawowego lub uszkodzenia torebki stawowej, co sprzyja rozwojowi torbieli Bakera.

    Schemat przedstawia torbiel Bakera (TB) mającą kontakt z jamą stawu kolanowego. Tworzy ona charakterystyczne wybrzuszenie skóry w okolicy podkolanowej:

    torbiel-bakera

    Kiedy podejrzewać torbiel Bakera?

    Podstawowym objawem jest wyczuwalny guzek w okolicy podkolanowej (za kolanem). Innym częstym objawem jest ból w okolicy lub w samym stawie kolanowym. Czasami ból ten może być powodowany przez chorobę podstawową, która spowodowała powstanie torbieli Bakera (uraz, stan zapalny). Czasami może dawać objawy drętwienia łydki. Ma to miejsce zwłaszcza wtedy, gdy cysta jest stosunkowo duża i uciska na przebiegające w jej okolicy naczynia krwionośne i nerwy. Jeśli dodatkowo pojawia się ból w okolicy łydki, może to wskazywać, że torbiel pękła a jej zawartość wylała się do otaczających tkanek i spłynęła niżej. Płyn w pękniętej torbieli zostanie wchłonięty przez organizm, jednak sama torbiel może w przeciągu kilku dni wypełnić się z powrotem płynem.

    Na jakiej podstawie lekarz stawia diagnozę?

    Właściwym specjalistą, który powinien prawidłowo zdiagnozować torbiel podkolanową jest lekarz ortopeda. Jednak doświadczony lekarz innej specjalności, także poradzi sobie z problemem. Po zebraniu wywiadu, przystąpi do badania fizykalnego. Oglądnie dokładnie kolano, po czym będzie je zginał i prostował, starając się jednocześnie wymacać cystę. Z łatwością można wyczuć wypełniający ją płyn (objaw chełbotania). Torbiel Bakera daje na tyle typowe objawy, że w zasadzie badanie fizykalne bardzo często jest wystarczające do właściwego rozpoznania. W celu potwierdzenia diagnozy można wykonać badanie USG okolicy dołu podkolanowego. Inną metodą jest wykonanie RTG z kontrastem. Specjalny środek cieniujący podaje się do stawu, dzięki czemu można wykryć ewentualne połączenie jamy stawu z torbielą. Czasami w celu dokładniejszego ustalenia przyczyny powstawania torbieli podkolanowej zleca się wykonanie badania rezonansem magnetycznym (MRI) lub nawet artroskopii.

    Torbiel Bakera (TB) widziana w zdjęciu z badania rezonansem magnetycznym (MRI):

    torbiel-bakera-mri

    W jaki sposób leczy się torbiel Bakera?

    Sposób leczenia uzależniony jest przede wszystkim od nasilenia objawów. Jeśli objawy są stosunkowo łagodne i nie zakłócają codziennego życia, wystarczające okazuje się najczęściej leczenie niechirurgiczne. Przez kilka dni należy ograniczyć wysiłek i obciążenie kolana. Starać się dużo leżeć z chorym kolanem uniesionym do góry. Wskazane są także zabiegi fizykoterapii. Lekarz może się także zdecydować na nakłucie torbieli i odessanie zalegającego w niej płynu. Jednocześnie może wstrzyknąć w jej okolicę leki sterydowe, mające za zadanie złagodzić stan zapalny.

    Jeśli to podejście nie okaże się skuteczne, torbiel nie cofnęła się, bądź urosła z powrotem po punkcji, być może konieczny będzie zabieg chirurgiczny. Polega on na usunięciu cysty i ewentualnym zszyciu uszkodzonej torebki stawowej. Zabieg jest prosty, przeprowadzany w miejscowym lub ogólnym znieczuleniu. Najczęściej nie wymaga hospitalizacji i pacjent jeszcze tego samego dnia wraca do domu.

    Po wykonanym zabiegu, kolano będzie zabandażowane, lekarz może też założyć szynę. Założone szwy, w zależności od rodzaju wchłoną się same, bądź będą wymagały usunięcia po około dwóch tygodniach. W pierwszej dobie po zabiegu, staraj się utrzymywać operowaną okolicę suchą, nie myj jej wodą. Po tym czasie można brać prysznic nie mocząc jednak miejsca zabiegu. Powinno się je natomiast przemywać trzy lub cztery razy dziennie wodą z mydłem lub bawełnianymi wacikami nasączonymi wodą utlenioną.

    Jeśli torbiel Bakera jest wynikiem innej toczącej się w organizmie choroby, należy leczyć przede wszystkim schorzenie podstawowe. W innym przypadku może ona odrastać i wymagać kolejnych zabiegów. Jeśli przyczyną są choroby reumatyczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów czy dna moczanowa, należy zwrócić szczególną uwagę na ich prawidłowe leczenie. W przeciwnym wypadku, mogą one doprowadzić nie tylko do ponownego pojawienia się torbieli ale także do wielu poważniejszych komplikacji.

    Kiedy dodatkowo skontaktować się z lekarzem?

    Torbiel Bakera i miejsce zabiegu znajdują się w okolicy, w której biegną duże naczynia krwionośne i ważne nerwy. Zdarza się to bardzo rzadko, jednak w wyjątkowych okolicznościach może dochodzić do ich uszkodzenia. Jeśli pacjent odczuwa drętwienia lub osłabienie czucia i siły w operowanej kończynie, należy skontaktować się z lekarzem.

    Innymi niepokojącymi objawami mogą być:

    • narastający z dnia na dzień ból w okolicy podkolanowej lub w łydce
    • narastający obrzęk kolana, łydki lub stopy
    • trudności z oddychaniem
    • nagły ból w klatce piersiowej
    • wysoka gorączka
    Skomentuj →

Skomentuj artykuł

Cancel reply

Photostream