• Opis pobytu i procedur medycznych podczas hospitalizacji pacjenta – Alloplastyka stawu biodrowego ( Endoprotezoplastyka biodra )

    Alloplastyka  ( endoprotezoplastyka )  stawu biodrowego należy do jednej z największych operacji ortopedycznych. Wykonujący ją chirurg musi posiadać odpowiednią wiedzę i doświadczenie, albowiem w czasie trwania zabiegu wykonuje nieodwracalne cięcia i plastyki kostne, ponadto zakłada na stałe elementy endoprotezy, które muszą spełniać w jak największym stopniu taką samą funkcję, jak zdrowy, naturalny staw. Alloplastyka stawu biodrowego należy do krwawych zabiegów, z powodu znacznego przepływu krwi przez kość udową i talerz biodrowy. Charakteryzuje się również możliwością wystąpienia powikłań zatorowo – zakrzepowych, ze względu na prozakrzepowe działanie tłuszczu wydobywającego się w czasie operacji z jamy szpikowej, cementu kostnego służącego do umocowania elementów endoprotezy we własnych kościach pacjenta oraz unieruchomienia po zabiegu. Z tych powodów muszą być przestrzegane dokładnie kreślone zasady postępowania przed, w czasie i po operacji.

    fizjoterapia w Krakowie - sport-med KrakówDOBA – PRZYJĘCIE DO ODDZIAŁU :

    • zebranie wywiadu lekarskiego i szczegółowe badanie pacjenta. Odstawienie niektórych leków, które nie mogą być stosowane w okresie okołooperacyjnym. Są to najczęściej:

    Aspiryna (i inne niesterydowe leki przeciwzapalne powodujące „rozrzedzenie” krwi). Musi zostać odstawiona parę dni przed zabiegiem, aby nie doszło do nadmiernego krwawienia z pola operacyjnego.

    Acenokumarol (i inne pochodne kumaryny), czyli doustne leki przeciwzakrzepowe, które spowodowałyby nadmierne, niebezpieczne krwawienia z pola operacyjnego takim przypadku pacjent parę dni przed zabiegiem zaprzestaje przyjmowania doustnych leków przeciwzakrzepowych, równocześnie przechodząc na heparynę drobnocząsteczkową (Clexane, Fraxiparine, Fragmin). Heparyna drobnocząsteczkowa będzie od tej pory stosowana codziennie do czasu przynajmniej miesiąca po zabiegu.

    Metformina (Metformax i inne leki z tej grupy doustnych leków przeciwcukrzycowych) – nieodstawiona mogłaby doprowadzić do niebezpiecznej kwasicy metabolicznej (zaburzenia kwasowo – zasadowego w łożysku naczyniowym).

    •   pobranie badań laboratoryjnych z krwi:
    • morfologia,
    • elektrolity,
    • poziom glukozy,
    • czasy krzepnięcia: INR, PT, APTT,
    • antygen HBs  ( wirusowe zapalenie wątroby typu B )
    • USR
    • Grupa krwi + zamówienie krwi do ewentualnego przetoczenia po zabiegu.
    • wykonanie zdjęcia RTG miednicy (konieczne aktualny obraz radiologiczny – po pierwsze w celu przymierzenia specjalnymi przeźroczami odpowiedniej wielkości i rodzaju endoprotezy, po drugie w czasie zabiegu zdjęcie wisi na negatoskopie na sali operacyjnej, umożliwiając śródoperacyjną ocenę stosunków anatomicznych).
    • przygotowanie zleceń przedzabiegowych na następny dzień.
    • kwalifikacja anestezjologiczna (anestezjolog przeprowadza wywiad i ocenia wykonane badania. Decyduje, czy pacjent może zostać poddany znieczuleniu i wybiera, po uzgodnieniu i zgodzie pacjenta, odpowiedni rodzaj znieczulenia). Anestezjolog przygotowuje również kartę zleceń przedzabiegowych, czyli dokument określający, w jaki sposób pacjent ma zostać przygotowany do zabiegu, aby przeszedł on bez powikłań.
    • ewentualnie kwalifikacja internistyczna (i/lub lekarza innej specjalizacji, w zależności od współistniejących chorób). Zazwyczaj do przeprowadzenia zabiegu wystarcza kwalifikacja internistyczna wykonana bezpośrednio przed hospitalizacją, np. przez lekarza rodzinnego. Z badań dodatkowych konieczne z pewnością będzie przynajmniej badanie EKG i ogólne badania laboratoryjne.

    Na każdym etapie kwalifikacji do zabiegu pacjent może zostać z niego zdyskwalifikowany, z powodu współistniejących chorób luz przyjmowania leków, które powinny zostać odstawione. Takie postępowanie umożliwia ograniczenie do minimum ilość powikłań związanych zarówno z samym zabiegiem operacyjnym, jak i znieczuleniem.

    DOBA – OPERACJA :

    • przygotowanie pacjenta przed zabiegiem: pacjent od dnia poprzedniego wieczorem pozostaje na czczo. Skóra operowanej okolicy musi zostać delikatnie, ale dokładnie ogolona – na sucho, nową, czystą, jednorazową maszynką do golenia, po uprzednim wymyciu mydłem całego ciała.
    • Płynoterapia (uzupełnianie niedoborów płynów w łożysku naczyniowym) poprzez stosowanie kroplówek.
    • Premedykacja (leki o działaniu p-bólowym i uspokajającym jako wstęp do właściwego znieczulenia przeprowadzanego już na sali operacyjnej).
    • Profilaktyka antybiotykowa dożylna  ( np. Zinacef ). Antybiotyk będzie stosowany jeszcze w następnym dniu po zabiegu jako zabezpieczenie przed infekcją.
    • Cewnik pęcherza moczowego. Zakładany jest w warunkach sterylnych. Ma na celu umożliwienie kontroli diurezy (czyli ilości oddawanego moczu) w czasie zabiegu i w pierwszej dobie po operacji. Diureza odzwierciedla przepływ krwi przez nerki, co stanowi dobry parametr kontroli funkcji nerek, będących narządem wrażliwym na każde niedokrwienie (możliwe podczas krwawych zabiegów, jakim jest alloplastyka stawu biodrowego).
    • Heparyna drobnocząsteczkowa  ( Clexane, Fraxiparine, lub Fragmin )  podawane podskórnie, czyli profilaktyka przeciwzakrzepowa. Zabezpiecza ona przed powstawaniem zakrzepów z łożysku żylnym kończyn dolnych w czasie unieruchomienia i pod wpływem czynników krzepnięcia, przedostających się do światła naczyń w wyniku samej operacji (tłuszcz materiałów szpiku kostnego) i użytych materiałów (cement kostny).

    ZABIEG OPERACYJNY

    Na sali operacyjnej panują szczególne warunki. Przede wszystkim personel medyczny musi zachowywać szczególną czystość i powagę, gdyż wedle starego rzymskiego przysłowia salus aegroti suprema lex  ( zdrowie pacjenta najwyższym prawem )  wszystko musi być podporządkowane sprawnemu i profesjonalnemu przeprowadzeniu zabiegu na ciele pacjenta. Decydując się na operację powierzył swoje zdrowie i życie w ręce lekarzy i należy to w należyty sposób uszanować. Wchodząc na salę operacyjną personel jest już przebrany w specjalne, czyste, dwuczęściowe ubrania, zakładane na bieliznę. Przed wejściem zakłada się również czapeczkę lub chustę na włosy i maseczkę na twarz (usta i nos).

    • Pacjent przewieziony zostaje z oddziału na salę operacyjną. Zakłada się znieczulonie podpajęczynówkowe  (poprzez nakłucie okolicy lędźwiowej kręgosłupa)  lub będzie znieczulany ogólnie  (uśpiony i znieczulony na czas zabiegu).  Zespół anestezjologiczny podpina sprzęt diagnostyczny  (EKG), zakłada dodatkowe wkłucia dożylne  (jeśli trzeba), podłącza respirator  (jeśli zabieg będzie wykonywany w uśpieniu). Rozpoczyna się właściwe znieczulenie.
    • W tym czasie zespół ortopedyczny układa pacjenta w odpowiedniej pozycji na stole operacyjnym. Zakłada podpórki stabilizujące pacjenta i okłada czystymi chustami. Następnie chirurdzy biorący udział w operacji przechodzą do specjalnej umywalni przy sali operacyjnej, gdzie wg. dokładnych wytycznych myją dłonie i całe przedramiona specjalnym mydłem przeciwbakteryjnym. Po paru minutach mycia, ręce się suszy, a następnie parokrotnie wciera płyn bakteriobójczy, który zabija nie tylko bakterie, ale również grzyby i wirusy. Od tej pory chirurg nie może dotknąć niczego, co nie jest sterylne. Wchodzi na salę operacyjną i otrzymuje sterylne narzędzie z gazami, którymi będzie mył skórę operowanej okolicy. Parokrotnego mycia dokonuje się również specjalnym płynem bakteriobójczym, wg. ścisłych wytycznych. Po umyciu pacjenta chirurdzy ubierają sterylny fartuch i rękawiczki. Zakładają na pacjenta sterylne „obłożenie”, czyli odpowiednie chusty i folie, oddzielające rejony „brudne” od już „czystych”. Po ostatecznym przygotowaniu i sprawdzeniu narzędzi i sprzętu medycznego, przystępują do operacji.

    Profesjonalny opis zabiegu operacyjnego mogą Państwo przeczytać w artykule zatytułowanym „Opis zabiegu operacyjnego – alloplastyka całkowita cementowa stawu biodrowego”.

    • Instrumentariuszka przygotowuje (już w warunkach sterylnych, czyli w sterylnym fartuchu i sterylnych rękawiczkach, w maseczce na ustach i nosie oraz w czapce na włosach) potrzebne do tej operacji narzędzia chirurgiczne.

    okres pooperacyjny – pacjent po skończonym zabiegu zostaje jeszcze na sali operacyjnej wybudzony z uśpienia (jeśli taki rodzaj znieczulenia został zastosowany) i po ściągnięciu obłożenia ułożony na plecach, a następnie przewieziony na salę intensywnej opieki medycznej ( OIOM ). W tym miejscu anestezjolog monitoruje funkcje życiowe pacjenta i ocenia, w którym momencie może on zostać przewieziony z powrotem na oddział. Na ogół trwa to kilkadziesiąt minut. Na oddziale pacjent umieszczony zostaje na Sali obserwacyjnej, w pobliżu dyżurki pielęgniarskiej. Spędza tu kilka – kilkanaście godzin pod wzmożoną kontrolą personelu medycznego.

    • leki przeciwbólowe – podaje się je początkowo drogą dożylną lub domięśniową. Ogólnie przyjęta zasadą jest podawanie leków w takich dawkach i odstępach, aby pacjent nie odczuwał dokuczliwego bólu. Stosowana jest najczęściej morfina, pyralgina i ketonal.
    • kontynuacja profilaktyki antybiotykowej wg. odpowiedniego schematu.
    • przetoczenie koncentratu krwinek czerwonych ( KKCz) – w zależności od wyniku badania morfologii krwi, diurezy i drenażu krwi z pola operacyjnego lekarz podejmuje  decyzję o ewentualnym przetoczeniu krwi i ilości przetaczanych jednostek. Procesowi temu towarzyszą bardzo rygorystyczne procedury, gdyż przetoczenie niezgodnej grupowo krwi może wywołać wstrząs poprzetoczeniowy i doprowadzić do poważnych konsekwencji.
    • niektóre ośrodki stosują tzw. worki zwrotne, które podłączone są do drenów umieszczonych w głębi zaszytej rany pooperacyjnej i zbierają krew. Dzięki specjalnej substancjom krew w ich wnętrzu nie krzepnie i nadaje się po ponownego przetoczenia do krwioobiegu pacjenta, uzupełniając niedobór erytrocytów.
    • Standardowo wykonuje się zdjęcie radiologiczne operowanego stawu, mające udokumentować prawidłowe ułożenie elementów endoprotezy. Wykonywane jest tylko w jednej projekcji (przednio – bocznej, czyli AP), aby nie doszło do jej zwichnięcia.

    DOBA – czyli w tym przypadku PIERWSZA DOBA POOPERACYJNA – wzmożona opieka nad pacjentem, czyli:

    • kontrola ciśnienia tętniczego krwi  ( CT, RR ) i tętna
    • temperatury ciała
    • drenażu Redona  (objętość treści wypływającej poprzez dwa dreny – głęboki i powierzchowny – do pojemników zbiorczych). Zbyt duża objętość może być wskazaniem do przetoczenia koncentratu czerwonokrwinkowego ( KKCz), a w skrajnych przypadkach nawet do rewizji, czyli reperacji mającej na celu odnalezienie krwawiącego naczynia i jego zaopatrzenie. Przy dużym krwawieniu z rany wskazana może być zmiana opatrunku
    • badania laboratoryjne krwi, przede wszystkim morfologia, elektrolity
    • nawadnianie poprzez wlewy kroplowe
    • podawanie leków przeciwbólowych i venoprotektorów / leków przeciąbrzękowych  ( np. Detralex, Aescin itp. )
    • kontynuacja dożylnej profilaktyki antybiotykowej (najczęściej w pierwszej dobie następuje zakończenie podawania antybiotyku)
    • profilaktyka przeciwzakrzepowej (!!) ( Clexane, Fraxiparine lub Fragmin )
    • leżenie z nogami ułożonymi w odwiedzeniu; osiąga się to poprzez wsunięcie między nogi trójkąta rozszerzającego nogi.

    DOBA – czyli DRUGA DOBA POOPERACYJNA :

    • normalna kontrola parametrów życiowych, temperatury ciała
    • odstawienie antybiotyku (jeśli nie ma wskazań do kontynuacji terapii)
    • usunięcie drenów Redona i ocena gojenia rany; zmiana opatrunku
    • początek usprawniania – siadanie na łóżku
    • badania laboratoryjne, jeśli istnieją wskazania
    • profilaktyka przeciwzakrzepowa, wenoprotektory / leki przeciwobrzękowe
    • leki przeciwbólowe

    DOBA – czyli TRZECIA DOBA POOPERACYJNA :

    • standardowa opieka pielęgniarska
    • badania laboratoryjne, jeśli istnieją wskazania
    • usprawnianie – pionizacja (z asystą rehabilitanta, przy użyciu kul łokciowych)
    • profilaktyka przeciwzakrzepowa

    6 – 9.   DOBA, CZYLI CZWARTA DO SIÓDMA DOBA POOPERACYJNA :

    1. pacjent uczony jest przez rehabilitanta odpowiedniego poruszania się o kulach, a także pewnych specyficznych zachowań (np. umiejętne schylanie się, zakaz zakładania nogi na nogę podczas siedzenia), mających na celu prawidłowe wygojenie operowanych tkanek i zabezpieczenie przed zwichnięciem endoprotezy.
    2. kontynuowana jest codzienna profilaktyka przeciwzakrzepowa heparyną drobnocząsteczkową. Będzie ona trwała przynajmniej przez miesiąc po wypisie pacjenta z oddziału do domu, przy założeniu, że będzie się on codziennie poruszał o własnych siłach, a nie leżał.
    3. zmieniany jest opatrunek z jednoczesną kontrolą gojenia rany.

    10.DOBA, czyli 8 DOBA POOPERACYJNA – WYPIS ZE SZPITALA, najczęściej do domu:

    1. pacjent powinien być w pełni usprawniony, poruszać się dobrze przy pomocy kul łokciowych
    2. powinien być starannie pouczony, jaki sposób poruszać operowaną kończyną, aby uchronić się przed zwichnięciem endoprotezy
    3. musi być nauczony samodzielnego podawania sobie zastrzyków z Clexane / Fraxiparine / Fragmin – codziennie jedną dawkę (ampułko-strzykawkę), podskórnie, o tej samej porze, w powłoki brzuszne lub w udo
    4. pacjent otrzymuje z oddziału kartę informacyjną leczenia szpitalnego, receptę na leki, które ma wykupić, ewentualnie zwolnienie z pracy oraz skierowanie na kontrolę ortopedyczną:
    • recepta: Clexane / Fraxiparine / Fragmin, lek przeciwbólowy do stosowania w razie występowania bólu oraz wenoprotektor / lek przeciwobrzękowy
    • skierowanie do Poradni Ortopedycznej na kontrolę po zabiegu – po ok. 30 dniach od wypisu ze szpitala.

    Pacjent po alloplastyce całkowitej cementowej stawu biodrowego powinien stopniowo zwiększać obciążenie operowanej kończyny tak, aby po upływie 2 tygodni być w stanie w pełni ją obciążać.

     

    Skomentuj →

Photostream