Zaciskające zapalenie osierdzia

Zaciskające zapalenie osierdzia (łac. pericarditis constrictiva) - w wielu przypadkach jest to późne nastepstwo stanu zapalnego osierdzia. Inna nazwa to choroba Picka. Stan zapalny jest zazwyczaj spowodowany infekcją, która obejmuje osierdzie, ale może wystąpić również po zawale serca lub po zabiegu chirurgicznym na sercu.

Prawie połowa przyczyn zaciskającego zapalenia osierdzia w krajach rozwijających się ma nieznane pochodzenie (idiopatyczne). Gruźlica jest przyczyną dużej części przypadków w regionach, gdzie występuje powszechnie. Choroba dotyczy przeważnie ludzi młodych.

Do przyczyn zaciskającego zapalenia osierdzia należą:

• powirusowe zapalenie osierdzia
• gruźlica
• wcześniejsza radioterapia śródpiersia
• przewlekła niewydolność nerek

Istotą zmian w zaciskającym zapaleniu osierdzia jest znaczne zgrubienie osierdzia. Staje się ono twardą, włóknisto - bliznowatą tkanką, często ze zwapnieniami, zaciskającą stopniowo uwięzione w niej serce. Bliznowaty pancerz wokół serca zmniejsza częstotliwość jego skurczów.

Chory, przy niewielkich wysiłkach, skarży się na szybkie męczenie i duszność. Tętno jest przyspieszone, słabo napięte, tony serca są bardzo ciche lub niesłyszalne, nie notuje się też szmerów dodatkowych. Przy badaniu brzucha stwierdza się powiększenie wątroby, czasem występuje puchlina brzuszna. Żyły szyjne są rozszerzone, ciśnienie żylne jest wysokie, powyżej 1,96 kPa.

Postępowanie w przypadku zaciskającego zapalenia osierdzia jest głównie operacyjne. Powinno być ono przeprowadzane możliwie wcześnie, zanim zmiany w narządzie krążenia i wątrobie staną się nieodwracalne. Operacja polega na usunięciu z serca zaciskającej je twardej tkanki, zwykle najpierw z lewej strony.