Wodobrzusze, puchlina brzuszna (łac. ascites)

Wodobrzusze, puchlina brzuszna (łac. ascites) to stan, w którym dochodzi do nagromadzenia płynu w jamie otrzewnowej niezależnie od przyczyny czy cech płynu, nazywanym również płynem puchlinowym. Nie jest więc chorobą, a jedynie objawem innych chorób.

Niektóre schorzenia w przebiegu których dochodzi do powstania wodobrzusza to nowotwory, niewydolność krążenia, marskość wątroby czy zespół nerczycowy.

Ilość płynu może dojść do 20 litrów płynu puchlinowego.

W badaniu fizykalnym poza zauważalnym powiększeniem brzucha obserwuje się także objaw chełbotania. Najprostszym badaniem dodatkowym wykazującym wodobrzusze jest badanie USG. Wodobrzuszu zwykle nie towarzyszą bóle brzucha. Jeżeli się pojawiają, zwłaszcza jeśli towarzyszy im gorączka, może dojść do stanu, znanego jako spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej, co wiąże się z ryzykiem zwiększonej śmiertelności.

W leczeniu, oprócz leczenia choroby zasadniczej, stosuje się nakłucie jamy otrzewnowej (paracenteza), leki moczopędne zwłaszcza furosemid, często w połączeniu z antagonistami aldosteronu. Zaleca się stosowanie diety niskosodowej, głównie polegające na ograniczeniu spożycia soli kuchennej). W wybranych przypadkach stosowane jest także leczenie operacyjne, takie jak przezszyjne wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-żylne lub zespolenie otrzewnowo-żylne.

Poważne wodobrzusze u chłopca ze schistosomiazą, prowadzącą do nadciśnienia wrotnego.