Zaparcie

Zaparcie (nazwy potoczne: zatwardzenie, obstrukcja) - utrudnione lub zbyt rzadkie oddawanie stolca.

Osoby zdrowe oddają zazwyczaj 1-2 dobrze uformowane stolce dziennie, czasem stolec co drugi dzień. Zaparcie jest jedną z najczęstszych dolegliwości. Występuje czasem u osób zdrowych spożywających pokarmy z małą zawartością płynów i błonnika, prowadzących siedzący tryb życia, u osób w podeszłym wieku i noworodków oraz u kobiet w zaawansowanej ciąży.

Często towarzyszy zaburzeniom czynnościowym jelita grubego, zwłaszcza u kobiet, jako tzw. zaparcie nawykowe. W zaparciach kał jest zazwyczaj twardy i suchy, oddawany z wysiłkiem. Zaparcie może być również wywołane przyczynami:

• mechanicznymi np.:
  • zwężenie jelit przez naciek nowotworowy lub zapalny
  • blizny
  • ucisk z zewnątrz
  • niedrożność jelit,
• toksycznymi np.:
  • zatrucie ołowiem i arsenem
  • po podaniu niektórych leków, jak opium i atropiny,
• czynnościowymi np.:
  • zaparcia atoniczne u starców i obłożnie chorych
  • choroby gorączkowe
  • charłactwo
  • zaparcie spastyczne.

Jedną z częstszych przyczyn zaparcia jest lekceważenie uczucia parcia na stolec, co prowadzi do zaburzenia odruchu defekacyjnego. Leczenie zależy od przyczyny wywołującej. W leczeniu objawowym stosuje się środki przeczyszczające. W zapobieganiu zaleca się picie większej ilości płynów, podejmowanie aktywności fizycznych oraz spożywanie w pokarmach większej ilości błonnika.

W oparciu o określoną definicję, zaparcia występują u 2% populacji, częściej u kobiet, dzieci i osób starszych

• środki objętościowe, np. błonnik, agar, pektyny
• środki osmotyczne, np. siarczan magnezu (sól gorzka), laktuloza
• środki zmiękczające kał, np. dokuzan sodu
• środki poślizgowe, np. olej parafinowy
• środki drażnące jelito grube (środki kontaktowe), np, liść senesu, kora kruszyny