Choroba uchyłkowa jelit

Choroba uchyłkowa jelit - obecność licznych (od jednego do kilkuset) uchyłków w przewodzie pokarmowym. Najczęściej występują one w jelicie grubym na terenie esicy (ponad 90 % wszystkich uchyłków). Nigdy nie występują w odbytnicy!
Prawie zawsze są to uchyłki nabyte. Uchyłki wrodzone mają marginalne znaczenie.

Spis treści

1 Epidemiologia
2 Etiopatogeneza
3 Objawy
3.1 Powikłania
4 Rozpoznanie
4.1 Badania pomocnicze
5 Różnicowanie
6 Leczenie
6.1 Niepowikłane uchyłki jelita grubego
6.2 Zapalenie uchyłków
6.3 Inne powikłania

Epidemiologia

Uchyłki jelita grubego są zaliczane do chorób cywilizacyjnych. Najczęściej występują one w społeczeństwach zachodnich. Prawie nigdy nie spotyka się ich w krajach rozwijających się. Pojawiają się zazwyczaj w 5, 6 dekadzie życia. Szacuje się, że blisko 2/3 populacji w wieku podeszłym jest dotknięta tą chorobą. Są to dane prawdopodobnie niedoszacowane, gdyż w większości przypadków uchyłki nie dają żadnych dolegliwości. Tylko około 10 % chorych ma jakiekolwiek objawy. W młodszym wieku uchyłki zdarzają się rzadko, a jeśli już to dotyczą głównie otyłych mężczyzn, dają cięższe objawy i częściej wymagają interwencji chirurgicznej.
W starszym wieku nie ma specyfikacji co do płci. Choroba występuje z jednakową częstotliwością zarówno u kobiet jak i u mężczyzn.

Etiopatogeneza

Uchyłek jest kieszonkowatym uwypukleniem jelita.
Badanie epidemiologiczne wskazują na to, że główną rolę w powstawaniu uchyłków może mieć dieta z niedostateczną zawartością włókien roślinnych. Czas pasażu jelitowego jest wtedy dłuższy, a masa stolca mniejsza. Prowadzi to do nadmiernych skurczów okrężnicy, przerostu warstwy mięśniowej okrężnej i wzrostu ciśnienia wewnątrzjelitowego. Pod wpływem tego ciśnienia dochodzi do wypchnięcia na zewnątrz błony śluzowej. Proces odbywa się w punktach zmniejszonego oporu, tj. w miejscach przechodzenia naczyń krwionośnych przez warstwę mięśniową okrężną.
Uchyłki jelita są uchyłkami rzekomymi. Składają się tylko z błony śluzowej i wyścielającej ją od zewnątrz otrzewnej. Nie zawierają warstwy mięśniowej.
Choroba uchyłkowa prawie nigdy nie występuje u wegetarian.

Objawy

W większości przypadków uchyłki jelita grubego nie dają żadnych objawów. Są one wykrywane przypadkowo na zdjęciu z wlewu dodbytniczego lub podczas kolonoskopii. Taka postać kliniczna choroby jest nazywana uchyłkowatością.
W stosunkowo niewielkim odsetku przypadków choroba przebiega objawowo. Główne dolegliwości to:

• bóle w lewym dole biodrowym - nasilają się po posiłkach i są łagodzone wypróżnieniami
• zmiana rytmu wypróżnień
• wzdęcie
• zaparcie, lub zaparcie naprzemienne z biegunką
• możliwe przemijające zatrzymanie wiatrów i stolca

Postać objawową uchyłków nazywamy chorobą uchyłkową.

Powikłania

U nielicznych chorych z uchyłkami może dojść do powikłań jakimi są:

• zapalenie uchyłków
• ropień przyokrężniczy
• perforacja jelita
• niedrożność jelit
• przetoki
• krwotok

Rozpoznanie

Obecność uchyłków można potwierdzić badaniem radiologicznym - wlew doodbytniczy, lub endoskopowym - kolonoskopia. Wlew doodbytniczy jest metodą czulszą niż kolonoskopia.
Każda z tych metod jest przeciwwskazana u chorych z powikłaniami choroby uchyłkowej!

Badania pomocnicze

• rutynowe badania krwi i moczu
• u chorych z podrażnieniem pęcherza moczowego może dojść do mikroskopowego krwinkomoczu
• USG i tomografia komputerowa - do oceny zbiorników ropy
• badanie naczyniowe lub izotopowe - w celu ustalenia źródła krwawienia

Wszyscy chorzy z powikłaniami wymagają oceny urologicznej, a kobiety także oceny ginekologicznej.

czytaj dalej ...