Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK)Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK, łac.spondylitis ankylopoetica,
spondyloarthritis ankylopoetica, ang. ankylosing spondylitis, dawne nazwy: choroba
Bechterewa, choroba Marie-Strümpel-Bechterewa) - przewlekła, postępująca choroba
obejmująca drobne stawy międzykręgowe, więzadła międzykręgowe oraz stawy
krzyżowo-biodrowe, prowadząca do ich stopniowego usztywniania.

Spis treści

1 Objawy i przebieg
2 Rozpoznanie
3 Różnicowanie
4 Leczenie

Choroba występuje częściej u mężczyzn (2-3 razy) w wieku młodym i średnim. Choroba rozpoczyna się stopniowo, ale stale postępuje. Na początku występują bóle krzyża, potem bóle lędźwiowe i zaczyna dochodzić do ograniczenia ruchomości, a w ostateczności do całkowitego zesztywnienia, aż do powstania sztywnego, nieruchomego bloku.

Chory przybiera charakterystyczną postawę - lekko pochyloną do przodu, chodzi patrząc w ziemię, oglądając się za siebie obraca całe ciało.

Proces chorobowy może przejść w stawy kończyn, jednak dzieje się tak bardzo rzadko.

 Zmiany w kręgosłupie szyjnym u chorego na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.

Rozpoznanie ZZSK opiera się obecnie na zmodyfikowanych kryteriach nowojorskich :

Kryteria kliniczne

• 1. ból w okolicy krzyżowo-lędźwiowej utrzymujący się przez ≥3 miesiące, zmniejszający się po ćwiczeniach, nieustępujący w spoczynku
• 2. ograniczenie ruchomości w odcinku lędźwiowym kręgosłupa
• 3. zmniejszenie ruchomości klatki piersiowej
  

Kryterium radiologiczne

• 1. obustronne zmiany zapalne w stawach krzyżowo-biodrowych 2-4 stopnia lub jednostronne 3-4 stopnia.

Rozpoznanie ZZSK jest pewne, gdy spełnione jest kryterium radiologiczne i przynajmniej jedno kryterium kliniczne. O rozpoznaniu prawdopodobnym mówimy, gdy spełnione są 3 kryteria kliniczne lub tylko kryterium radiologiczne .

• choroba Scheuermanna
• łuszczycowe zapalenie stawów
• reaktywne zapalenia stawów
• zapalenia stawów towarzyszące przewlekłym zapaleniom jelit
• dyskopatie
• zmiany nowotworowe
• choroby zakaźne (gruźlica, bruceloza)
• stany zapalne w obrębie miednicy małej
• choroby metaboliczne kości
• rozsiana hiperostoza szkieletu.

Leczenie choroby jest mało skuteczne, powinno się odbywać pod ścisłą kontrolą lekarza reumatologa.

Odbywa się najczęściej z użyciem:

• leków przeciwzapalnych
• leków immunosupresyjnych
• balneoterapii
• gimnastyki leczniczej
• leczenia ognisk zapalnych w zębach i migdałkach

• choroba reumatyczna
• reumatoidalne zapalenie stawów