Staw biodrowy (łac. articulatio coxae) - staw wieloosiowy, kulisty panewkowy utworzony przez panewkę kości biodrowej (acetabulum), w głębi której znajduje się powierzchnia księżycowata, pokryta chrząstką szklistą. Dół panewki jest wypełniony tkanką tłuszczową i kosmkami maziowymi więzadła głowy kości udowej. Panewkę pogłębia chrzęstny obrąbek panewkowy. Cały staw otoczony jest torebką stawową. Wewnątrz niej znajduje się błona maziowa.
Ruchy wykonywane przez kość udową w tym stawie:
- prostowanie (extensio)
- zginanie (flexio)
- odwodzenie (abductio)
- przywodzenie (adductio)
- rotacja zewnętrzna (rotatio externa)
- rotacja wewnętrzna (rotatio interna)
- obwodzenie (circumductio)
Więzadła stawu biodrowego
- więzadło biodrowo-udowe (ligamentum iliofemorale).
Odchodzi od kolca biodrowego przedniego dolnego i przyczepia się do kresy międzykrętarzowej. Pasmo górne tego więzadła hamuje ruchy obrotowe uda na zewnątrz i ogranicza przeginanie się do tyłu, oraz hamuje ruch przywodzenia uda. Pasmo przednie hamuje nadmierne prostowanie oraz obrót uda do wewnątrz. Oba pasma są dla siebie antagonistami. Jest to najsilniejsze więzadło z całego organizmu. Może wytrzymać obciążenie do 350 kg.
- więzadło łonowo-udowe (ligamentum pubofemorale).
Rozpoczyna się na trzonie i gałęzi górnej kości łonowej i dochodzi do krętarza mniejszego kości udowej. Ogranicza odwodzenie uda.
- więzadło kulszowo-udowe (ligamentum ischiofemorale)
Rozpięte pomiędzy tylnym brzegiem panewki a krętarzem większym. Hamuje ruchy obrotowe uda do wewnątrz oraz ruchy przywodzenia.
- warstwa okrężna (zona orbicularis).
Jest to okrężne pasmo włókniste, przebiega wokoło szyjki anatomicznej głowy kości udowej. Warstwa okrężna wzmacnia torebkę stawową, uelastycznia i stabilizuje staw biodrowy.
- Więzadło głowy kości udowej (ligamentum capitis femoris).
Rozpięte między dołkiem głowy a dołem panewki, hamuje ruchy przywodzenia oraz ruchy obrotowe na zewnątrz.
Ciekawostki
1 lipca 1952 roku - pierwsze udane wszczepienie sztucznego stawu biodrowego
Weryfikacja merytoryczna : Lek. med. Jan Paradowski
zródla: wikipedia, licencja: GNU FDL, autorzy, avs
data modyfikacji: 24.06.2009
