Układ mięśniowy
Układ mięśniowy - Występują dwa rodzaje mięśni. Stanowią przeciętnie 40% masy całego ciała. Typowy mięsień szkieletowy zbudowany jest z brzuśca oraz ścięgien. Brzusiec jest skupieniem włókien mięśniowych. Ma czerwone zabarwienie ze względu na obecność barwnika - mioglobiny. Większość mięśni ma jeden brzusiec, np. mięsień pośladkowy, niektóre mają ich jednak więcej, np. mięsień dwugłowy ramienia.
Najprostsze mięśnie w ciele człowieka to mięśnie gładkie odpowiedzialne za ruchy bezwiedne, takie jak rozszerzanie źrenic, skurcze jelit i żołądka. Mięśnie poprzecznie prążkowane umożliwiają poruszanie się. Mają bardziej złożoną budowę niż mięśnie gładkie i powstały później w procesie ewolucji. Specjalna grupa mięśni poprzecznie prążkowanych powoduje rytmiczne ruchy serca pompującego krew.
Podział mięśni
Mięśnie (łac. musculi) możemy podzielić na kilka rodzajów:
I. Pod względem topograficznym (w zależności od położenia)
- mięśnie głowy (łac. musculi capitis) i szyi (łac. musculi coli)
- mięśnie tułowia (łac. musculi trunci)
- mięśnie kończyn (łac. musculi extremitatum)
- mięśnie brzucha (łac. musculi abdominis)
- mięśnie klatki piersiowej
- mięśnie grzbietu
II. Pod względem czynności
Mięśnie antagonistyczne są to: zginacze i prostowniki (albo przywodziciele i odwodziciele) - działają antagonistycznie - podczas ruchu jeden kurczy się bardziej od drugiego {np. mięsień dwugłowy ramienia i mięsień trójgłowy ramienia).
Mięśnie synergistyczne (współdziałają w wykonywaniu tego samego rodzaju ruchu) np. mięśnie żebrowe czy mięśnie tułowia.
Przy czym podział ten jest prawdziwy względem kierunku działania, bowiem w każdym ruchu zawsze biorą udział obie przeciwnie działające grupy mięśni. Gdy jedna z nich działa silniej np. przy zgięciu, druga działa słabiej i tylko hamuje zamierzony ruch np. prostowanie. To współdziałanie sprawia iż ruch jest płynny, precyzyjny i kontrolowany.
III. Pod względem budowy
- płaskie np. brzucha
- okrężne np. wokół ust, oczu i odbytu
- jednobrzuścowy - wrzecionowaty np. mięśnie pośladków
- dwugłowy np. biceps, mięsień zginacz ramienia
- czworogłowy np. uda
- trójgłowy np. triceps, mięsień łydki
- szerokie np. mięśnie wyścielające ściany brzucha i klatki piersiowej
- krótkie np. mięśnie wokół kręgosłupa
- długie np. mięśnie kończyn
IV. Pod względem przyczepu
dwugłowe
trójgłowe
czworogłowe
Budowa morfologiczna mięśni
brzusiec zbudowany z włókien mięśniowych
ścięgno początkowe i końcowe
przyczep początkowy i końcowy
Typy morfologiczne mięśni szkieletowych
wrzecionowaty
płaski
wielogłowy (dwu-, trój-, czworogłowy) - gdy brzusiec dzieli sie na jednym ze swoich końców na wiele części czyli tzw. głowy
dwubrzuścowy - gdy brzusiec ma w swojej części środkowej trzecie ścięgno, które dzieli mięsień na dwie części
pierzasty - gdy ścięgno wnika ostrym końcem w głąb brzuśca a włókna biegną skośnie do jednej lub obu krawędzi
Narzędzia pomocnicze mięśni
Powięzie - błony zbudowane z tkanki łącznej włóknistej, których zadaniem jest zewnętrzna osłona poszczególnych mięśni, grup mięśniowych i całej warstwy. Występują one przeważnie w kończynach, a ich odnogi przyczepiając sie do kości oddzielają od siebie poszczególne grupy mięśniowe tworząc tzw. przegrody międzymięśniowe.
Kaletki maziowe - występują między odcinkami narządu ruchu czyli między kością a ścięgnem lub mięśniem, między torebka stawowa a ścięgnem, między kością a skórą; ułatwiają ślizganie się narządów względem siebie.
Pochewki ścięgien - obejmują ścięgna mięśni i podobnie jak kaletki maziowe ułatwiają ślizganie się narządów względem siebie. Zbudowane z cewki i dwóch blaszek: pokrywającej bezpośrednio ścięgno mięśnia i wyścielającej wewnętrzną powierzchnię pochewki włóknistej. Blaszki te przechodzą w siebie tworząc krezkę ścięgna.
Bloczki mięśni - stanowią podporę, wokół których owijając się ścięgna mięśni zmieniając kierunek swego przebiegu i działania.
Trzeszczki - spełniają taką sama funkcję jak bloczki.
Weryfikacja merytoryczna : Lek. med. Jan Paradowski
zródla: wikipedia, licencja: GNU FDL, autorzy,
data modyfikacji: 10.06.2009
jbg
Tagi:
