BMI (ang. body mass index)

BMI (ang. body mass index) zwany wskaźnikiem masy ciała lub wskaźnikiem Queteleta II jest prostym, powszechnie stosowanym lecz nie zawsze miarodajnym parametrem służącym do oceny czy aktualna masa naszego ciała odpowiada tzw. masie należnej czyli prawidłowej dla naszego wzrostu, wieku i płci czy też znajduje się poza jej granicami.

Współczynnik ten wyliczamy dzieląc rzeczywistą masę ciała podaną w kilogramach przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu.

Za wartość prawidłową u osób dorosłych uznaje się BMI mieszczące się w granicach 18,5-24,9.

Poniżej znajdują się zakresy norm wartości BMI:

·         ≤ 15 - wyniszczenie będące najczęściej skutkiem ciężkiej choroby, często nowotworowej (kacheksja) lub psychicznego jadłowstrętu (anoreksja)

·         15,1-17,4 - wychudzenie

·         17,5-18,4 - niedowaga

·         18,5-24,9 - wartość prawidłowa

·         25-29,9 - nadwaga

·         30-34,9 - otyłość I stopnia

·         35-39.9 - otyłość II stopnia

·         ≥ 40 - otyłość III stopnia (olbrzymia)

Za zbyt niską wartość wskaźnika BMI odpowiedzialne mogą być m.in.: głodzenie, choroby przewodu pokarmowego przebiegające zaburzonym wchłanianiem pokarmów, nowotwory złośliwe, cukrzyca, nadczynność tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, organiczne zmiany w przysadce i podwzgórzu, gruźlica, choroby pasożytnicze oraz coraz częściej choroby i zaburzenia psychiczne, zwłaszcza jadłowstręt psychiczny (łac. anorexia nervosa).

Przyczynami zbyt wysokich wartości wskaźnika BMI, prócz otyłości prostej (czyli będącej skutkiem spożywania nadmiernej ilość wysokokalorycznych pokarmów) mogą być również: niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga, niedoczynność przysadki, choroby podwzgórza, zespół wielotorbielowatych jajników czy takie zespoły genetyczne jak: z. Turnera, z. Pradera i Williego, z. Bardeta i Biedla czy z. Cohena.

Zwiększona wartość wskaźnika BMI koreluje ze wzmożona zapadalnością na niektóre schorzenia m.in.: nadciśnienie tętnicze, miażdżycę i chorobę niedokrwienną serca, cukrzycę typu II, zespół zaburzeń oddychania podczas snu czy pewne nowotwory złośliwe (w tym rak jelita grubego, piersi czy rak trzonu macicy).

Również i zbyt niska wartość BMI wiąże się ze zwiększonym zagrożeniem dla zdrowia a czasem nawet życia.

BMI nie jest wiarygodnym wskaźnikiem oceny masy ciała i zagrożeń związanych z jego zwiększona wartością dla poniższych grup osób :

• kobiety ciężarne,
• sportowcy oraz osoby o rozbudowanej tkance mięśniowej, u których wartość wskaźnika BMI może sugerować nawet znaczną otyłość, podczas gdy faktyczna ilość tkanki tłuszczowej będzie u nich bardzo znikoma,
• rosnące dzieci,
• osoby w starszym wieku czy niepełnosprawne, u których trudno dokonać precyzyjnych pomiarów wzrostu i masy ciała.

Autor : Lek.med. Katarzyna Styś

Weryfikacja merytoryczna : Lek. med. Jan Paradowski

Data modyfikacji: 06.08.2009, msk