Zapalenie tarczycy Hashimoto (choroba Hashimoto)

Zapalenie tarczycy Hashimoto (przewlekłe limfocytowe zapalenie gruczołu tarczowego, choroba Hashimoto) – najczęstszy rodzaj zapalenia tarczycy i najczęstsza przyczyna pierwotnej niedoczynności gruczołu tarczowego. Choroba o podłożu autoimmunologicznym, często współistnieje z innymi chorobami autoimmunologicznymi.

1 Epidemiologia
2 Obraz kliniczny
3 Diagnostyka i rozpoznanie
4 Leczenie
5 Historia

Choroba jest wyraźnie częstsza u kobiet, spotykana jest 10-20 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Występuje predyspozycja rodzinna: u 50% członków rodziny chorego stwierdza się obecność przeciwciał przeciwtarczycowych. Postulowano związek z mutacjami w genie HLADR5 a rodzinną predyspozycją do tej postaci zapalenia tarczycy. Wykazano związek z antygenami układu HLA: DR3, DR5 i B8. Występuje także u dzieci, ale większość zachorowań przypada na 45- 65 rok życia.
Choroba Hashimoto wchodzi w skład zespołów autoimmunologicznego uszkodzenia gruczołów wydzielania wewnętrznego. Gdy współistnieje z chorobą Addisona, rozpoznawany jest zespół Schmidta, w przypadku koincydencji choroby Hashimoto, choroby Addisona i cukrzycy typu 1 mówimy o zespole Carpentera.

Początek choroby jest zwykle trudno uchwytny. Rozpoznanie ustalane jest zwykle w zaawansowanej postaci choroby, gdy dochodzi do niedoczynności tarczycy. W badaniu palpacyjnym można stwierdzić równomierne powiększenie gruczołu. Niedoczynność tarczycy poprzedzona jest przez przejściową tyreotoksykozę.

Rozpoznanie opiera się na stwierdzeniu:

Obraz histologiczny tarczycy w zapaleniu Hashimoto

Gdy dochodzi do hipotyreozy, leczeniem z wyboru jest leczenie substytucyjne lewotyroksyną. Leki immunosupresyjne i steroidowe są zbędne.

Pierwsze cztery przypadki choroby opisał w 1912 roku japoński chirurg pracujący w Berlinie, Hakaru Hashimoto. Wprowadził on na określenie tej jednostki chorobowej używany jeszcze niekiedy termin, struma lymphomatosa.