Zawał mięśnia sercowego, zawał serca (łac. Infarctus myocardii)
Zawał mięśnia sercowego (łac. Infarctus myocardii) - ostra, groźna choroba serca w której powstaje obszar martwicy mięśnia sercowego w wyniku jego niedotlenienia. Zawał mięśnia sercowego jest postacią choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego (obok: nagłej śmierci sercowej, dławicy sercowej, przewlekłej choroby niedokrwiennej serca i tzw. "kardiomiopatii" niedokrwiennej).
Spis treści
1 Definicja
2 Przyczyny
2.1 Czynniki ryzyka
3 Morfologia zawału mięśnia sercowego
4 Objawy
4.1 Podmiotowe (subiektywne)
4.2 Przedmiotowe (obiektywne)
4.3 W badaniach dodatkowych
5 Postacie kliniczne zawału
5.1 Podział kliniczny zawału (ostre zespoły wieńcowe)
6 Rozpoznanie
6.1 Enzymy wskaźnikowe w zawale serca
6.1.1 Enzymy wczesne
6.1.2 Enzymy późne
6.1.3 W Polskiej praktyce klinicznej określa się zazwyczaj obecnie
6.2 Zapis EKG
7 Leczenie
7.1 Pierwsza pomoc przy zawale
7.1.1 Zawał prawej komory
7.2 Postępowanie medyczne przy ostrym zawale serca
7.2.1 Udrożnienie zatkanego naczynia wieńcowego
7.2.1.1 Zabieg angioplastyki wieńcowej
7.2.1.2 Podanie leków fibrolitycznych
7.2.1.3 Pomostowanie aortalno-wieńcowe
7.2.2 Walka z bólem
7.2.3 KIG
7.2.4 Leczenie powikłań
8 Powikłania
8.1 Wczesne
8.1.1 Ocena ostrej niewydolności serca
8.2 Późne
9 Rehabilitacja
9.1 Faza I
9.2 Faza II
9.3 Faza III
9.4 Faza IV
9.5 Teleradiologia w rehabilitacji
10 Historia odkrycia zawału mięśnia sercowego
Definicja
Zgodnie ze stanowiskiem European Society of Cardiology, American College of Cardiology, American Heart Association i World Health Federation za uniwersalną definicję zawału przyjmuje się obecnie:
W przypadku świeżego zawału mięśnia serca:
- stwierdzenie podwyższenia stężenia (powyżej 99. centyla zakresu referencyjnego (tzw. wartość odcięcia albo wartość decyzyjna)- wartość zmienna w zależności do producenta testu; przykładowo dla troponiny waha się w granicach 0,01 μg/l do 0,08 μg/l) markerów martwicy mięśnia sercowego, zwłaszcza troponiny (patrz niżej) oraz obecność przynajmniej jednego z objawów:
- typowe objawy podmiotowe
- świeże zmiany w EKG sugerujące świeży zawał (zmiany w obrębie odcinka ST, świeży blok lewej odnogi pęczka Hisa - LBBB)
- obecność patologicznych załamków Q w EKG
- stwierdzane w badaniach obrazowych (np. ECHO) upośledzenia kurczliwości ściany serca
- nagły zgon sercowy z zatrzymaniem akcji serca, do którego doszło przed pobraniem próbki do badania stężenia markerów martwicy mięśnia serca. Objawami sugerującymi przyczynę zawałową są typowe objawy podmiotowe występujące przed zejściem śmiertelnym, zmiany w EKG jak wyżej, stwierdzenie w badaniu sekcyjnym lub koronarograficznym świeżego zakrzepu.
- w przypadku przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI) i pierwotnie prawidłowym stężeniu markerów mięśnia serca - stwierdzenie po zabiegu obecności podwyższonego stężenia markerów powyżej 3-krotności 99. centyla zakresu referencyjnego
- w przypadku pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG) i pierwotnie prawidłowym stężeniu markerów mięśnia serca - stwierdzenie po zabiegu obecności podwyższonego stężenia markerów powyżej 5-krotności 99. centyla zakresu referencyjnego oraz powstanie świeżych zmian w EKG (LBBB, patologiczne załamki Q), lub zamknięcie przez skrzeplinę nowowytworzonego pomostu/własnej tętnicy wieńcowej (badania angiograficzne), lub nowe upośledzenie kurczliwości ściany serca w badaniach obrazowych
- stwierdzenie w badaniu sekcyjnym świeżego zawału mięśnia sercowego.
W przypadku przebytego zawału mięśnia serca:
- stwierdzenie nowych, patologicznych załamków Q z obecnością lub bez obecności typowych objawów podmiotowych
- stwierdzenie w badaniach obrazowych utraty kurczliwości ściany serca z chwilą gdy najbardziej prawdopodobną przyczyną takich zmian jest niedokrwienie
- stwierdzenie w badaniu sekcyjnym cech przebytego zawału.

Schemat przedstawiający zawał mięśnia sercowego (2) koniuszka ściany serca po okluzji (zamknięciu) (1) gałęzi lewej tętnicy wieńcowej (LCA, prawa tętnica wieńcowa = RCA).
czytaj dalej ...