Krew (łac. sanguis)

Krew (łac. sanguis) – rodzaj tkanki łącznej krążącej w naczyniach krwionośnych (układ krwionośny zamknięty) lub w jamie ciała (układ krwionośny otwarty). W szerokiej definicji obejmuje krew obwodową i tkankę krwiotwórczą, a w wąskiej tylko tę pierwszą. Jako jedyna (wraz z limfą) występuje w stanie płynnym. Odpowiada za transport elementów morfotycznych krwi oraz różnych białek.

Ilość krwi w organizmie przeciętnego człowieka wynosi 5-5,5 l. (70 ml/kg) i jest to w przybliżeniu 1/13 do 1/12 wagi ciała. Dla dzieci jest to ok. 1/10 do 1/9 wagi ciała. Część krwi mieści się w zbiornikach krwi i jest włączana do krążenia tylko w konieczności.

Spis treści

1 Podstawowe składniki krwi
1.1 Osocze
1.2 Elementy morfotyczne
2 Funkcje krwi

Podstawowe składniki krwi

Krew można podzielić na osocze oraz na elementy morfotyczne (czyli komórkowe).

Osocze

Osocze, jest to składnik płynny krwi w skład którego wchodzi:

• woda (około 92%)
• białka osocza (odpowiadające za ciśnienie onkotyczne oraz za transport substancji):
  • albuminy
  • globuliny alfa 1
  • globuliny alfa 2
  • globuliny beta
  • globuliny gamma
• Lipidy osocza
  • HDL
  • IDL
  • LDL
  • VLDL
• hormony
• transportowane do komórek rozpuszczone gazy, substancje odżywcze (cukry, tłuszcze) i witaminy
• produkty przemiany materii (np. mocznik, kwas moczowy), bilirubina, urobilinogen.
• składniki nieorganiczne - potas, fosforany

Elementy morfotyczne

Elementy morfotyczne stanowią około 45% objętości krwi. Ten składnik nazywany jest też hematokrytem i ma duże zastosowanie kliniczne.

• krwinki czerwone (erytrocyty) – norma: 4,5-5,5 mln/mm³. Te komórki nie posiadają jądra komórkowego, oraz licznych organelli komórkowych.
• krwinki białe (leukocyty) – norma: 4-9 tys/mm³, odpowiadają za odpowiedź immunologiczną,
• płytki krwi (trombocyty) – norma: 150-350 tys/mm³. Są to fragmenty ich komórkowych prekursorów czyli megakariocytów. Odpowiadają za krzepnięcie krwi.

Funkcje krwi

Krew pełni następujące funkcje:

• dzięki hemoglobinie erytrocytów krew może rozprowadzać po organizmie tlen, a odprowadzać do płuc dwutlenek węgla (zobacz też: wymiana gazowa),
• rozprowadza substancje odżywcze oraz witaminy i hormony,
• odprowadza do narządów wydalniczych (nerki, gruczoły potowe) i wątroby substancje zbędne bądź szkodliwe,
• transportuje komórki krwi z miejsc hemocytogenezy (szpiku kostnego, gruczołów limfatycznych) do centralnego układu krwionośnego,
• zapewnia możliwość regulacji termicznej,
• zapewnia możliwość regulacji ciśnienia wewnątrz organizmu,
• bierze udział w procesach krzepnięcia.
• stanowi ważny czynnik w utrzymaniu homeostazy:
  • buforuje (zapewnia w pewnych granicach stałe pH 7,4),
  • gospodarka glukozą, lipidami i innymi substancjami pochodzącymi z białek.
• bierze udział w obronie organizmu.

Weryfikacja merytoryczna : Lek. med. Jan Paradowski
zródla: wikipedia, licencja: GNU FDL, autorzy, bj
data modyfikacji: 30.04.2009, izz