Wszawica (łac. pediculosis)

Wszawica (łac. pediculosis) - choroba powodująca zmiany skórne wywołane przez stawonogi - wszy. Wszawica dzieli się na głowową (pediculosis capillitii), odzieżową (pediculosis vestimenti) i łonową (pediculosis pubis s. phitirasis).

1 Wszawica głowy
2 Wszawica odzieżowa
3 Wszawica łonowa
4 Leczenie

Wszawica głowy to infekcja skóry owłosionej głowy, najczęściej występująca u przedszkolaków i młodzieży szkolnej. Do zakażenia dochodzi w wyniku używania wspólnych nakryć głowy, szczotek oraz grzebieni i w wyniku kontaktów fizycznych. W okresie wszawicy występuje silny świąd skóry owłosionej głowy, a wszy w czasie ruchu są widoczne gołym okiem.

Skóra owłosiona jest pokryta małymi swędzącymi nakładającymi się w skupiska grudkami, które mogą występować również na karku.

Wszawica odzieżowa jest dolegliwością głównie ludzi bezdomnych, a w normalnych warunkach występuje rzadko. Pojawia się w czasie klęsk żywiołowych i miejscach przeludnionych. Zarazić się można po przez kontakt fizyczny z osobą już zarażoną lub przez nocleg w kiepskich warunkach. Wesz nie bytuje na skórze. Żyje i rozmnaża się w odzieży oraz pościeli. Żywi się krwią (człowiek jest dla niej jedynie źródłem pokarmu).

Objawami wszawicy odzieżowej jest intensywny świąd skóry, a także pojawienie się na niej grudek, przeczosów i rzadko posocznicy. W następstwie drapania dochodzi do pogrubienia i łuszczenia skóry. Częste są brunatne przebarwienia skóry i wtórne zakażenia ropne.

Zmiany we wszawicy odzieżowej najczęściej są ulokowane w okolicach, gdzie ciało pozostaje w bezpośrednim kontakcie z odzieżą (czyli głównie na ramionach, szyi, klatki piersiowej oraz wokół pośladków).

Osoba zarażona najczęściej jest zdrowa po zmianie odzieży na czystą. Stare ubranie należy wyprać i osuszyć ciepłym powietrzem. Wskazane jest także zdezynfekowanie ubrania zasypką do odzieży.

Wszawica łonowa jest zazwyczaj przenoszona drogą płciową, lecz możliwe jest także zarażenie się poprzez noszenie bielizny osoby zainfekowanej.

Objawem głównym jest silny świąd wzgórka łonowego, a sama wesz i jej jaja są widoczne w okolicy łonowej jak i sinofiołkowe lub szarawe plamy w miejscu ukłucia przez owady, tzw. plamy błękitne (maculae ceruleae), powstające wskutek hemolizy erytrocytów. Wesz może rozprzestrzeniać się na inne części ciała głównie kończyny dolne (we włosach brzucha, ud, pach, brwi) i zająć może nawet rzęsy, lecz nigdy nie zasiedli skóry owłosionej głowy.

W leczeniu wszawicy stosuje się preparaty:

• zawierające permetrynę, w postaci szamponu, lotionu lub kremu, nakładanych na suche włosy na około 10 minut;
• zawierające lindan (Jacutin, Lindane) w postaci emulsji, żelu, szamponu lub proszku, którego stosowanie polega na nakładaniu substancji leczniczej na głowę i pozostawieniu go pod czepkiem na czas 12-24 godzin.
• zawierające 4% roztwór dimetikonu i cyklometikonu 5 (Hedrin) do wcierania w suche włosy. Roztwór otacza szczelnie wszy i ich jaja uniemożliwiając im oddychanie, w wyniku czego giną.

Wyżej wymienione preparaty są w Polsce dostępne bez recepty.