Cytologia, USG i mammografia w życiu kobiety
Ciało kobiety w różnym wieku narażone jest na szereg niebezpieczeństw. Jednymi z najczęstszych są nowotwory złośliwe piersi i szyjki macicy. Na szczęście w dzisiejszych czasach medycyna dysponuje metodami wczesnego wykrywania tych chorób. Są one darmowe i szeroko dostępne. Warto więc zadbać o swoje zdrowie. Zarówno dla siebie samej jak i dla rodziny.
Niestety nie zawsze kobiety wiedzą że powinny się badać i nie zawsze chcą się badać. Bardzo często argumentując to tym, że do lekarza jest daleko lub badanie jest drogie. Króluje też przekonanie, że lepiej sobie nie szukać choroby. Oczywiście jest to totalny absurd, dostępność podstawowych badań przesiewowych (takich które wyłapują osoby chore z całej populacji) jest dziś bardzo duża, badania są darmowe a wczesna diagnoza to skuteczne leczenie.
Co to jest rak szyjki macicy?
Jest nowotworem złośliwym szyjki macicy. Rozwój raka szyjki macicy poprzedza dysplazja jej nabłonka. Następnie dysplazja może przechodzić w raka przedinwazyjnego, który jeszcze nie daje przerzutów. Ten z kolei przekształca się w raka inwazyjnego, który daje już przerzuty. Za przyczynę prawie wszystkich przypadków raka szyjki macicy uważa się infekcję niektórymi rodzajami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), głównie typem 16 i 18. Dodatkowymi czynnikami sprzyjającymi rozwojowi tego złośliwego nowotworu są: palenie papierosów, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, zakażenia innymi wirusami takimi jak (HIV, CMV, EBV), przewlekłe infekcje bakteryjne, leczenie immunosupresyjne, stosunki seksualne z wieloma partnerami, rak szyjki macicy u kogoś w rodzinie.
Podstawowym badaniem wykrywającym raka szyjki macicy i to już w bardzo wczesnej fazie jest badanie cytologiczne.
Co to jest badanie cytologiczne?
Jest najczęściej wykonywanym badaniem dodatkowym w ginekologii. Polega ono na pobraniu komórek z narządu rodnego kobiety i poddaniu ich ocenie pod mikroskopem. Stosuje się je przede wszystkim w profilaktyce i wczesnym wykrywaniu raka szyjki macicy. Badanie to ma też inne zastosowania. Można w ten sposób badać florę mikrobiologiczną a także stan błony śluzowej w różnych fazach cyklu miesiączkowego.
Rycina przedstawia okolicę z której, za pomocą specjalnej szczoteczki pobierany jest materiał do badania cytologicznego.
Jak przebiega badanie cytologiczne i jak się do niego przygotować?
Pobieranie materiału do badania odbywa się w gabinecie ginekologicznym. Co bardzo ważne, badanie jest darmowe. Nawet wykonywane prywatnie nie kosztuje więcej niż 20zł. Przed badaniem, lekarz powinien zebrać dokładny wywiad od pacjentki. Powinien zapytać o wiek, miesiączki, ciąże, porody, przebyte choroby, przyjmowane leki, choroby nowotworowe w rodzinie. Następnie przystąpi do badania. W pierwszej kolejności, lekarz ginekolog zakłada do pochwy wziernik, przy pomocy którego wprowadza specjalną szczoteczkę, którą pobiera złuszczone komórki błony śluzowej szyjki macicy. Następnie próbkę przenosi na szkiełko laboratoryjne. Materiał pobiera się z dwóch różnych miejsc i umieszcza na osobnych płytkach. Następnie próbki trafiają pod mikroskop, gdzie są oceniane przez patomorfologów.
Pobieranie materiału do badań jest bezbolesne i trwa zaledwie chwilę. Wynik gotowy jest najczęściej po kilku dniach. Zaleca się, aby badanie było wykonywane 3 – 4 dni po ustaniu krwawienia miesięcznego. Kilka dni poprzedzających badanie, kobieta nie powinna stosować leków dopochwowych ani antykoncepcyjnych, oraz powstrzymać się od stosunków płciowych. W razie stany zapalnego dróg rodnych, badanie powinno się przełożyć do czasu wyleczenia.
Kiedy się badać?
Badanie cytologiczne powinny wykonywać wszystkie kobiety w wieku od 25 roku życia. Są jednak wyjątki od tej zasady. Młodsze kobiety powinny poddawać się cytologii, jeśli wcześnie zaczęły odbywać kontakty seksualne lub mają kilku partnerów. Podobnie ma się sytuacja z kobietami które miały stwierdzoną dysplazję lub nadżerkę szyjki macicy. Także kobiety chore na AIDS, nosicielki HPV (wirus brodawczaka ludzkiego) oraz leczone immunosupresyjnie (leki obniżające odporność) nie powinny odkładać pierwszego badania do 25 roku życia. Jeśli lekarz nie zaproponuje badania, trzeba spytać o nie samemu.
Jeśli wynik wcześniejszego badania cytologicznego był prawidłowy, wystarczy że badanie powtarzane będzie co rok. W przypadku wyniku nieprawidłowego lub tzw. wysokiego ryzyka rozwoju raka szyjki macicy, badanie powinno być wykonywane częściej. W takiej sytuacji decyzję podejmuje lekarz.
Jak odczytywać wynik badania cytologicznego?
Badanie polega na ocenie, czy pobrane z części pochwowej szyjki macicy komórki są prawidłowe, czy też nie. Poza właściwymi komórkami nabłonkowymi szyjki macicy, w rozmazie widoczne są też krwinki czerwone, komórki zapalne, komórki obumarłe, ich fragmenty. Tworzą one tak zwane tło do oceny komórek nabłonkowych. Ocena tła jest metodą pomocniczą. Nieprawidłowe komórki nabłonkowe mogą znajdować się na czystym (wczesna faza choroby) lub brudnym tle (zaawansowana choroba). W ten sposób można znacznie uściślić rozpoznanie.
czytaj dalej ...
