Nadczynność tarczycy, hipertyreoza (łac. hyperthyreosis)
Nadczynność tarczycy, hipertyreoza (łac. hyperthyreosis lub hyperthyreoidismus) - to stan chorobowy powstały wskutek nadmiernej produkcji hormonów tarczycy.
Spis treści
1 Rodzaje nadczynności tarczycy
1.1 Choroba Graves-Basedowa
1.2 Wole guzkowe toksyczne
1.3 Inne rzadkie przyczyny
2 Objawy chorobowe
3 Diagnostyka
4 Leczenie
Rodzaje nadczynności tarczycy
Choroba Graves-Basedowa
Choroba z grupy chorób autoimmunologicznych. Organizm zaczyna produkować immunoglobuliny z klasy IgG, pobudzające tarczycę do produkcji hormonów tarczycy - tyroksyny i trójjodotyroniny, które naśladując fizjologiczne działanie TSH powodują ich nadprodukcję i całość objawów klinicznych. Cechami charakterystycznymi towarzyszącymi chorobie jest obecność wola miąższowego i zmiany oczne tzw. oftalmopatia.
Wole guzkowe toksyczne
Spowodowane są powstaniem w miąższu tarczycy guzka lub guzków, które produkują hormony tarczycy, jednakże są autonomiczne czyli nie podlegają fizjologicznej kontroli sprzężenia zwrotnego zależnego od TSH. Guzki prawie zawsze są łagodne, jednakże w wyniku długotrwałego przebiegu mogą ulec przemianie złośliwej. Nigdy nie występują zmiany oczne pod postacią oftalmopatii.
Inne rzadkie przyczyny
- nadczynność w przebiegu wole Hashimoto
- guzy przysadki mózgowej wydzielające TSH
- guzy trofoblastu
- nadczynność tarczycy spowodowana spożywaniem
- nadmiernych ilości jodu
- hormonów tarczycy
Objawy chorobowe
Są różnorakie i mogą przyjmować poniższą postać jako izolowany objaw, bądź grupa objawów:
- wzmożona pobudliwość nerwowa (nadpobudliwość)
- zwiększona potliwość
- nietolerancja gorąca
- kołatania serca i tachykardia
- duszność
- uczucie osłabienia
- utrata masy ciała
- wzmożony apetyt
- drżenie rąk
- wytrzeszcz oczu
- ciepła i wilgotna skóra
- powiększenie tarczycy (wole tarczycy)
- u dzieci - przyspieszenie wzrostu
Diagnostyka
- obniżenie poziomu TSH
- zwiększenie poziomu T3 i T4
- badanie palpacyjne
- scyntygrafia tarczycy z oznaczeniem wychwytu jodu radioaktywnego
- USG tarczycy celem określenia wielkości i struktury narządu
Leczenie
Ma na celu doprowadzenie, a następnie utrzymania prawidłowych wartości hormonów tarczycy (eutyreozy). W zależności od sytuacji, ale również w przypadku niepowodzenia danej metody, można stosować:
- tyreostatyki, początkowo stosowane w dużych dawkach, następnie w dawkach podtrzymujących
- leczenie jodem radioaktywnym (izotop 131>J)
- leczenie chirurgiczne: częściowe usunięcie tarczycy (subtotalna tyreidektomia)
- leczenie wspomagające celem opanowania objawów ze strony układu krążenia:
- beta-blokery najczęściej propranolol
Weryfikacja merytoryczna : Lek. med. Jan Paradowski
zródla: wikipedia, licencja: GNU FDL, autorzy, bj
data modyfikacji: 24.04.2009, izz
