Zespół Lyncha (HMRDS)

Zespół Lyncha - dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością, (ang. hereditary non-polyposis colorectal cancer, HNPCC, zespół dziedzicznego niedoboru naprawy niesparowanych zasad, hereditary mismatch repair deficiency syndrome, HMRDS) – zespół dziedzicznej predyspozycji do nowotworów.

 

Spis treści1 Historia
2 Epidemiologia
3 Etiopatogeneza
4 Podział
5 Rozpoznanie
5.1 Kryteria amsterdamskie II
5.2 Badanie niestabilności mikrosatelitarnej
5.3 Wytyczne Bethesda
6 Leczenie

Historia

Początki historii wiedzy o chorobie znanej obecnie jako HNPCC datują się na koniec XIX wieku, kiedy krawcowa patologa z University of Michigan School of Medicine Alfreda Warthina wyznała mu że umrze z powodu raka jelita grubego, żołądka albo narządów kobiecych, ponieważ w jej rodzinie te choroby były nadzwyczaj częste. Warthin uważnie wysłuchał wywiadu rodzinnego kobiety i w 1913 roku opisał tę rodzinę wraz z kilkoma innymi, w których predyspozycja do nowotworów była szczególnie duża. Krawcowa Warthina faktycznie zmarła w młodym wieku z powodu przerzutującego raka endometrium. Warthin badał jej rodzinę (znaną odtąd w piśmiennictwie jako "rodzina G.") i w 1925 roku uaktualnił swoje obserwacje w kolejnej pracy.

Lynch i wsp. w 1966 roku opisali historię naturalną dwóch dużych rodzin (N. i M.) ze Środkowego Zachodu USA. Klinicznie rodziny te przypominały opisaną przez Warthina rodzinę G. Dr A. James Frencz, następca Warthina na stanowisku przewodniczącego wydziału patologii University of Michigan, dowiedział się o pracy Lyncha i przypomniał zapomniane prace Warthina. Lynch odwiedził wówczas Francję by zbadać cały dorobek naukowy Warthina: próbki preparatów patologicznych, dokumentację pacjentów i prace, dokumentowane przez Warthina przez ponad 30 lat. Rodzinę G. ponownie zbadano i opublikowano wyniki. Nazwa zespół Lyncha funkcjonuje od lat 80.; wcześniej schorzenie było nazywane "zespołem raka rodzinnego" (cancer family syndrome, CFR). W 2000 roku u rodziny G. stwierdzono dziedziczoną przez pokolenia mutację w genie MSH2.

Epidemiologia

HNPCC stanowi około 5% wszystkich raków jelita grubego. Średni wiek wystąpienie nowotworu złośliwego jelita grubego wynosi 44 lata.

Etiopatogeneza

Zespół HNPCC spowodowany jest mutacją jednego z sześciu genów odpowiedzialnych za naprawę DNA:

• hMSH2 (human mutS homolog 2) w locus 2p16
• hMLH1 (human mutL homolog 1) w locus 3p21
• hPMS1 (human postmeiotic segregation 1) w locus 2q31
• hPMS2 (human postmeiotic segregation 2) w locus 7q11,
• hMSH6 w locus 2p16
• hMSH3 w locus 5q11.2-q13.2.

Najczęściej stwierdza się mutacje genów hMSH2 i hMLH1. Dziedziczenie zespołu jest autosomalne dominujące. W przeważającej części (około 70% przypadków) rak występuje w prawej połowie okrężnicyCechuje go niski stopień zróżnicowania, częste występowanie nacieków limfocytarnych w badaniu histopatologicznym, szybki wzrost miejscowy i niewielka tendencja do tworzenia przerzutów odległych. Pomimo niewrażliwości na chemioterapię lepiej rokuje. W zespole Lyncha jest większa proporcja guzów produkujących śluz. Występują też częściej niż w populacji ogólnej symetryczne gruczolaki.

Podział

Zespół Lyncha I - rak dotyczy tylko jelita grubego.

Zespół Lyncha II - z rakiem jelita grubego współistnieją nowotwory złośliwe trzonu macicy, jajnika, żołądka, skóry lub nerek.

Współistnienie zespołu Lyncha z guzami gruczołów łojowych określa się jako zespół Muir-Torre, a z guzami ośrodkowego układu nerwowego jako zespół Turcota.

Rozpoznanie

Kryteria amsterdamskie II

Trzech lub więcej krewnych z histologicznie potwierdzonym rakiem jelita grubego, w tym jeden krewny pierwszego stopnia w stosunku do pozostałych.

Rak jelita grubego występujący co najmniej w dwóch pokoleniach.

Jeden lub więcej przypadków raka jelita grubego w rodzinie, rozpoznanych przed 50. rokiem życia.

Aby rozpoznać zespół Lyncha muszą być spełnione wszystkie trzy kryteria. Należy wykluczyć wcześniej zespół polipowatości rodzinnej, a zachorowania na raka jelita grubego musi być potwierdzone badaniem histopatologicznym.

Badanie niestabilności mikrosatelitarnej

Ze względu na zawodność kryteriów amsterdamskich stosuje się przesiewowe badanie pod kątem występowania niestabilności mikrosatelitarnego DNA w tkance guza wg wytycznych Bethesda. Alternatywnie, badanie ekspresji MLH1, MSH2 i MSH6 metodami immunohistochemicznymi.

Wytyczne Bethesda

Rodziny spełniające kryteria amsterdamskie I;

Chorzy, u których rozpoznano 2 zachorowania ze spektrum zespołu Lyncha, z uwzględnieniem synchronicznych i metachronicznych zachorowań na raka jelita grubego i na inne nowotwory o lokalizacji pozajelitowej;

Chorzy na raka jelita grubego z jednym krewnym pierwszego stopnia, który zachorował na ten sam nowotwór lub inny ze spektrum HNPCC przed 45. rokiem życia lub u którego rozpoznano gruczolaka w jelicie grubym przed 45. rokiem życia;

Chorzy, u których raka jelita grubego lub raka trzonu macicy rozpoznano przed 45. rokiem życia;

Chorzy z rakiem części wstępującej jelita grubego lub odbytnicy rozpoznanym przed 45. rokiem życia, w badaniu histologicznym nowotwór niezróżnicowany lub typu carcinoma solidum albo carcinoma cribriforme;

Chorzy na raka jelita grubego poniżej 45. roku życia, w badaniu histologicznym komórki sygnetowate;

Chorzy, u których gruczolaki jelita grubego stwierdzono przed 40. rokiem życia.

Leczenie

Osoby spokrewnione z chorymi wymagają badań genetycznych i kolonoskopowych co 2-3 lata, zaczynając w 25. roku życia lub w wieku przynajmniej o 5 lat młodszym niż najwcześniejszy przypadek raka jelita grubego w rodzinie. U kobiet dodatkowo obowiązuje ocena ginekologiczna z ultrasonografią narządu rodnego i ewentualną biopsją błony śluzowej macicy.

 

Weryfikacja merytoryczna : Lek. med. Jan Paradowski
zródla: wikipedia, licencja: GNU FDL, autorzy, mjj
data modyfikacji: 27.04.2008

« powrót

1