Cyklosporyna (cyclosporine, ciclosporin)
Cyklosporyna (cyclosporine, ciclosporin, ATC L 04 AA 01) – lek o działaniu immunosupresyjnym. Cyklosporyna jest cyklicznym peptydem złożonym z 11 aminokwasów (undekapeptyd), po raz pierwszy wyizolowanym z grzybów Tolypocladium inflatum znalezionych w próbce ziemi pochodzącej z Norwegii.
Spis treści
1 Mechanizm działania
2 Wskazania
3 Przeciwwskazania
4 Działania niepożądane
5 Stosowanie w okresie ciąży i laktacji
Mechanizm działania
Cyklosporyna wiąże się z cyklofiliną, białkiem cytoplazmatycznym limfocytów T. Kompleks cyklosporyna-cyklofilina wiąże kalcyneurynę, uniemożliwiając jej aktywację NFAT, czynnika transkrypcyjnego pobudzającego transkrypcję interleukiny 2. Działanie cyklosporyny ma miejsce we wczesnych fazach cyklu komórkowego (G0 i G1).
Cyklosporyna hamuje komórkowe i humoralne reakcje immunologiczne i modyfikuje reakcje zapalne. Działanie cyklosporyny wpływa na proces aktywacji limfocytów TH, przez co pośrednio hamuje produkcję przeciwciał i aktywację makrofagów. W niewielkim stopniu wpływa hamująco na limfocyty B.
Wskazania
Stosowana jest przede wszystkim do leczenia pacjentów po przeszczepach. Znalazła zastosowanie w leczeniu ostrego atopowego zapalenia skóry oraz łuszczycy.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na lek. Chorym z zapaleniem błony naczyniowej oka, z łuszczycą, u których współistnieje niewydolność nerek, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, zakażenia lub nowotwory nie podaje się cyklosporyny. W nowotworach skóry cyklosporynę podaje się po wcześniejszym leczeniu przeciwnowotworowym lub gdy brak możliwości innego leczenia.
Działania niepożądane
Działania występujące u pacjentów leczonych ze wskazań transplanotologicznych są zazwyczaj bardziej nasilone i częstsze. Najczęstsze z nich to:
- zaburzenia czynności nerek
- nadciśnienie tętnicze
- drżenie
- bóle głowy
- hiperlipidemia.
Rzadsze działania niepożądane:
- jadłowstręt
- nudności i wymioty
- bóle brzucha
- biegunka
- hiperplazja dziąseł
- zaburzenia czynności wątroby
- zapalenie trzustki
- hiperurykemia
- hiperkaliemia
- hipomagnezemia
- hipoglikemia
- kurcze mięśni
- mialgia
- osłabienie mięśni
- miopatia
- trombocytopenia mikroangiopatyczna
- niedokrwistość hemolityczna
- zespół hemolityczno-mocznicowy
- nadmierne owłosienie
- wysypki alergiczne
- zmęczenie
- obrzęki i przyrost masy ciała (zatrzymanie wody w organizmie)
- zaburzenia cyklu miesięcznego
- ginekomastia
- parestezje
- objawy encefalopatii
- polineuropatia obwodowa
- obrzęk tarczy nerwu wzrokowego
Stosowanie w okresie ciąży i laktacji
Kategoria C. W ciąży stosować wyłącznie ze wskazań życiowych. Nie można karmić piersią jednocześnie zażywając cyklosporynę.
Preparaty zawierające: cyklosporyna (ciclosporin) :
Nazwa handlowaPostaćDawka/składOpakowanieProducent Equoral kaps. elastyczne 0,025 g 50 kaps. Norton/Ivax Pharma Equoral kaps. elastyczne 0,05 g 50 kaps. Norton/Ivax Pharma Equoral kaps. elastyczne 0,1 g 50 kaps. Norton/Ivax Pharma Equoral roztwór doustny 0,1 g/ml 1 but. 50 ml Norton/Ivax Pharma Sandimmun koncentrat do sporz. roztw. do wlewu i.v. 0,05 g/ml 10 amp. 1 ml Novartis Pharma AG Sandimmun Neoral kaps. 0,01 g 60 kaps. Novartis Pharma AG Sandimmun Neoral kaps. 0,025 g 50 kaps. Novartis Pharma AG Sandimmun Neoral kaps. 0,05 g 50 kaps. Novartis Pharma AG Sandimmun Neoral kaps. 0,1 g 50 kaps. Novartis Pharma AG Sandimmun Neoral płyn 0,1 g/ml 50 ml Novartis Pharma AG
Weryfikacja merytoryczna : Lek. med. Jan Paradowski
zródla: wikipedia, licencja: GNU FDL, autorzy, avs
data modyfikacji: 28.04.2008
Tagi:
