Rak jelita grubego (ca recti)
Rak jelita grubego - nowotwór złośliwy rozwiający się okrężnicy, wyrostku robaczkowym lub odbytnicy. Jest przyczyną 655 000 zgonów w ciągu roku na świecie.
Spis treści
1 Epidemiologia
2 Etiopatogeneza
o 2.1 Czynniki genetyczne
o 2.2 Czynniki środowiskowe
o 2.3 Stany przedrakowe
3 Objawy
4 Rozpoznanie
o 4.1 Badania pomocnicze
+ 4.1.1 Badania laboratoryjne
+ 4.1.2 Endoskopia
+ 4.1.3 Badania obrazowe
+ 4.1.4 Badanie morfologiczne
o 4.2 Rozpoznanie różnicowe
5 Podziały
o 5.1 Klasyfikacja histologiczna raka jelita grubego wg WHO
o 5.2 Klasyfikacja makroskopowa zaawansowanego raka jelita grubego
o 5.3 Klasyfikacja Dukesa
o 5.4 Klasyfikacja Astlera-Colera
o 5.5 Klasyfikacja TNM
o 5.6 Klasyfikacja kliniczno-patomorfologiczna (na podstawie TNM)
6 Leczenie
o 6.1 Wybór metody leczenia
o 6.2 Leczenie chirurgiczne
o 6.3 Radioterapia
o 6.4 Chemioterapia
7 Rokowanie
8 Profilaktyka
o 8.1 Badania przesiewowe
Epidemiologia
Najwyższe wskaźniki zapadalności notuje się w Europie Zachodniej i Ameryce Północnej, a najniższe w rozwijających się krajach Afryki i Azji.
W Polsce 2. miejsce wśród przyczyn zgonów na nowotwory złośliwe.
Zachorowalność: 15/100000/rok dla kobiet; 25/100000/rok dla mężczyzn (dane z 2002).
Rzadko występuje u osób poniżej 40. roku życia. Najwięcej zachorowań przypada na 8. dekadę życia.
Rak okrężnicy jest nieco częstszy niż rak odbytnicy.
Etiopatogeneza
Rozwój raka jelita grubego warunkuje wiele czynników. Najważniejsze z nich to:
Czynniki genetyczne
Kolejne zmiany genetyczne w raku jelita grubego
Większość raków sporadycznych jelita grubego rozwija się w wyniku nakładających się mutacji genów supresorowych - APC, DCC, p53. Prowadzą one do rozrostu nabłonka gruczołowego i powstania gruczolaka, a następnie do przemiany złośliwej w wyniku inaktywacji onkogenów - K-ras.
Dziedziczny rak niezwiązany z polipowatością - unieczynnienie genów naprawczych prowadzące do niekontrolowanego rozrostu komórek nabłonka. Wyrazem tych zaburzeń jest niestabilność mikrosatelitarna stwierdzana w prawie wszystkich przypadkach HNPCC i w 15% przypadków raka sporadycznego.
Mechanizm epigenetyczny prowadzący do funkcjonalnego wyłączenia genów i hipermetylacja DNA w regionach promotorowych genów hMLH1, APC i p16.
Czynniki środowiskowe
Sposób odżywiania - dieta bogata w krwiste mięso i tłuszcze zwierzęce, uboga w naturalne witaminy i wapń. Prewencyjnie działa dieta bogato-błonnikowa, oparta o produkty świeże.
Palenie papierosów.
Brak wysiłku fizycznego.
Powtarzające się zaparcia.
Wiek.
czytaj dalej ...
