SIRS

SIRS to akronim nazwy zespołu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (z ang. Systemic Inflammatory Reaction Syndrome). Objawy pojawiają się niezależnie od związku przyczynowego z zakażeniem.

Rozpoznaje się go w sytuacji, w której u chorego występują co najmniej dwa z następujących objawów:

• czynność serca powyżej 90 uderzeń na minutę
• temperatura ciała poniżej 36°C lub powyżej 38°C
• częstość oddechów spontanicznych powyżej 20 na minutę; w badaniu gazometrycznym krwi tętniczej PaCO2 poniżej 4.3 kPa (32 mmHg)
• liczba leukocytów we krwi poniżej 4000 komórek w mm³ lub powyżej 12000 komórek w mm³, lub obecność ponad 10% niedojrzałych granulocytów obojętnochłonnych.

Powyższe objawy wywołane są uwalnianiem cytokin i ich wpływem na poszczególne narządy i tkanki.

• temperatura ciała poniżej 36°C lub powyżej 38°C
• czynność serca powyżej 90 uderzeń na minutę
• częstość oddechów spontanicznych powyżej 20 na minutę (lub wentylacja mechaniczna)
• nagłe zmiany świadomości
• masywne obrzęki lub dodatni bilans rzędu >20 ml/kg m.c./dobę
• hiperglikemia przy braku współistnienia cukrzycy
• liczba leukocytów we krwi poniżej 4000 komórek w mm³ lub powyżej 12000 komórek w mm³
• obecność ponad 10% niedojrzałych granulocytów obojętnochłonnych
• CRP i prokalcytonina > 2 odchylenia standardowe powyżej normy
• wysycenie hemoglobiny tlenem <70% w badaniu mieszanej krwi żylnej
• wskaźnik sercowy >3,5 l/min/m²
• narastające objawy upośledzenia czynności narządów

Najczęstszymi sytuacjami, w których dochodzi do rozwoju SIRS są:

• zakażenia, najczęściej bakteryjne, rzadziej grzybicze, wirusowe czy pasożytnicze
• rozległe urazy
• oparzenia
• ostre zapalenie trzustki
• rozległe zabiegi operacyjne i ich powikłania
• wpływ substancji chemicznych
• niedobory odporności, np: AIDS

Stan, w którym zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej jest wynikiem udokumentowanego lub podejrzewanego zakażenia nazywamy sepsą. W skrajnych przypadkach SIRS może doprowadzić do zespołu niewydolności wielonarządowej.