Cytomegalowirus (CMV, HCMV)
Cytomegalowirus (CMV, HCMV) jest rodzajem wirusów herpes, wśród których u ludzi występuje gatunek oznaczony HHV-5 (human herpesvirus-5). Należy do podrodziny Betaherpesvirinae, rodziny Herpesviridae.
CMV atakuje zwłaszcza gruczoły ślinowe, a także może być wyniszczający lub nawet śmiertelny dla płodów. Infekcja CMV może być także zagrożeniem dla życia ludzi o upośledzonej odporności (przykładowo osób z HIV lub biorców przeszczepów). Wirusy CMV można znaleźć u wielu gatunków ssaków i generalnie są tylko dla nich specyficzne.
Spis treści
1 Gatunki
2 Ogólne informacje
3 Charakterystyka wirusa
4 Zakażenie noworodków
5 Pacjenci z obniżoną odpornością
6 Leczenie
Gatunki
- Cercopithecine herpesvirus 5 (CeHV-5) - cytomegalowirus afrykańskiej zielonej małpy
- Cercopithecine herpesvirus 8 (CeHV-8) - cytomegalowirus rezusów
- Human herpesvirus 5 (HHV-5) - ludzki cytomegalowirus
- Pongine herpesvirus 4 (PoHV-4) - cytomegalowirus orangutanów
Gatunki poddane pod dyskusję:
- Aotine herpesvirus 1 (AoHV-1)
- Aotine herpesvirus 3 (AoHV-3)
Ogólne informacje
Cytomegalowirus (CMV) występuje powszechnie na wszystkich szerokościach geograficznych, wśród wszystkich grup socjoekonomicznych, w USA przykładowo zakażonych jest 50-85% ludzi w wieku 40 lat. CMV jest także najczęściej przenoszonym wirusem na płód. Infekcja CMV występuje częściej w krajach rozwijających się oraz w obszarach o obniżonych warunkach socjoekonomicznych. U większości zdrowych ludzi, którzy ulegają zakażeniu CMV po urodzeniu występuje niewiele objawów i żadne długoterminowe konsekwencje dla zdrowia. Niektóre osoby z objawami doświadczają zakaźnej mononukleozy z przedłużoną gorączką oraz łagodnego zapalenia wątroby (hepatitis). Bardzo obolałe gardło jest także powszechne. Gdy człowiek raz przejdzie zakażenie, wirus pozostaje żywy w organizmie, ale zazwyczaj w uśpieniu do końca życia. Nawrót choroby jest rzadki, chyba że układ odpornościowy nosiciela ulegnie supresji pod wpływem terapii lekowej lub choroby. Z tego powodu dla ogromnej większości ludzi zakażenie CMV nie jest poważnym problemem.
Zakażenie CMV jest jednakże ważne dla pewnych grup ryzyka. Do nich zalicza się ryzyko zakażenia (1) płodu w czasie ciąży, (2) ludzi którzy pracują z dziećmi oraz (3) z upośledzoną odpornością, takich jak biorcy organów i zakażeni wirusem HIV.
W wyniku działania wirusa apoptoza zostaje zahamowana przez mitochondria i dochodzi do masywnego powiększenia komórki (stąd nazwa wirusa).
Charakterystyka wirusa
CMV jest członkiem rodziny herpes, do której należą również wirusy herpes simplex 1 i 2, ospy wietrznej-półpaśca, Epsteina-Barr (który wywołuje mononukleozę zakaźną). Wszystkie te wirusy posiadają zdolność do pozostawania w organizmie w stanie latentnym przez bardzo długi czas.
Początkowe zakażenie CMV, które może mieć niewiele objawów, zazwyczaj pociąga za sobą przedłużone, nieobjawiające się zakażenie, w czasie którego wirus przebywa w komórkach nie czyniąc wykrywalnych uszkodzeń, czy klinicznych symptomów choroby. Poważne osłabienie układu immunologicznego ciała przez stosowane leki lub choroby (zobacz poniżej) może reaktywować wirusa ze stanu latentnego lub uśpionego.
Cytomegalowirus może się rozprzestrzeniać w płynach ciała każdej poprzednio zakażone osoby i stąd można go znaleźć w moczu, ślinie, spermie, łzach, krwi i mleku kobiecym. Rozprzestrzenianie się wirusa może mieć miejsce z przerwami, bez jakichkolwiek wykrywalnych oznak i bez występujących objawów.
W rezultacie starań o stworzenie szczepionki z atenuowanym CMV, wydzielono dwie klasy tego wirusa. Klinicznie wyizolowana klasa zawiera wirusy zdobyte od pacjentów i reprezentuje dziki typ genomu wiralnego, podczas gdy laboratoryjne szczepy były intensywnie hodowane w warunkach laboratoryjnych i typowo zawierają liczne skumulowane mutacje.
czytaj dalej ...
