Gorączka
Gorączką nazywamy stan patofizjologiczny towarzyszący chorobie polegający na zwiększeniu ciepłoty ciała powyżej normy. Pierwotne znaczenie tego objawu to obronna odpowiedź organizmu na atak wirusów, bakterii, grzybów, obecność ciał obcych, alergenów, martwych fragmentów tkanek i chemicznych pirogenów.
U człowieka mówimy o stanie podgorączkowym jeżeli temperatura ciała wynosi powyżej 37°C, zaś o gorączce jeśli przekroczy 38°C. Po intensywnym wysiłku fizycznym temperatura zdrowej osoby może wzrosnąć o 0,5 stopnia.
Zwykle pomiaru temperatury dokonuje się za pomocą termometru w trzech miejscach:
- pod pachą (prawidłowa temperatura 36,6°C) - najmniej dokładny pomiar z medycznego punktu widzenia;
- w jamie ustnej (prawidłowa temperatura 36,9°C);
- w odbycie (metoda rektalna, dla niemowląt) (prawidłowa temperatura 37,1°C) - najdokładniejszy pomiar z medycznego punktu widzenia.
Spis treści
1 Mechanizm powstawania gorączki
2 Podziały gorączek
2.1 Podział gorączek w zależności od wysokości temperatury
2.2 Tory gorączkowe
3 Fizjologiczny sens gorączki
3.1 Szkodliwość gorączki
3.2 Kontrowersje wokół użyteczności gorączki
4 Gorączka a hipertermia
Mechanizm powstawania gorączki
Proces powstawania gorączki zapoczątkowuje pojawienie się w organizmie pirogenów pochodzenia zewnętrznego, są to substancje białkowe, stanowiące produkt metabolizmu bakterii i wzrostu wirusów. Komórki fagocytujące, w kontakcie z nimi, rozpoczynają produkcję tzw. pirogenów endogennych, które wraz z krwią dostają się do podwzgórza, pobudzając je do produkcji neuromediatorów zapalenia, w tym głównie prostaglandyn. Po dotarciu do ośrodka regulacji temperatury, w mózgu, powodują one zmianę punktu nastawczego (tzw. therm set point) na wyższy, co skutkuje zwiększeniem temperatury organizmu. Po zmianie punktu nastawczego organizm zaczyna intensywnie produkować ciepło (poprzez termogenezę mięśniową oraz bezdrżeniową) oraz zapobiega jego utracie. Trwa to do momentu osiągnięcia temperatury nowego punktu nastawczego.
Niezakaźne przyczyny gorączki:
- ciąża
- wysiłek fizyczny
- trawienie
- owulacja
- nadcieplność wegetatywna
Podziały gorączek
Podział gorączek w zależności od wysokości temperatury
- 37,5-38,0°C (niektórzy podają do 38,2°C) – stan podgorączkowy (status subfebrilis)
- 38,0-38,5°C – gorączka nieznaczna
- 38,5-39,5°C – gorączka umiarkowana
- 39,5-40,5°C – gorączka znaczna
- 40,5-41,0°C – gorączka wysoka
- >41°C – gorączka nadmierna
Tory gorączkowe
- gorączka ciągła (febris continua),
- gorączka zwalniająca (febris remittens),
- gorączka trawiąca (febris hectica),
- gorączka przerywana (febris intermittens)
- gorączka powrotna (febris recurrens), np. w brucelozie,
- gorączka przelotna (febris ephemerea) – trwająca do 1 dnia,
- gorączka nieregularna (febris irregularis) – brak charakterystycznego toru.
czytaj dalej ...
