Zapalenie zatok przynosowych

Zapalenie zatok przynosowych (łac.sinusitis paranasales) to stan zapalny zatok przynosowych.

Spis treści

• 1 Klasyfikacja
  • 1.1 Podział ze względu na umiejscowienie
• 2 Podział ze względu na przebieg kliniczny
• 3 Objawy chorobowe
• 4 Czynniki usposabiające
• 5 Czynniki etiologiczne
• 6 Rozpoznanie
• 7 Leczenie
• 8 Powikłania zapalenia zatok przynosowych

Klasyfikacja

Podział ze względu na umiejscowienie

W zależności od zajęcia danych zatok, rozróżniamy:

• zapalenie zatok czołowych
• zapalenia zatok szczękowych
• zapalenie zatok sitowych
• zapalenie zatoki klinowej

Podział ze względu na przebieg kliniczny

• Ostre zapalenie zatok - jako wynik infekcji wirusowej i bakteryjnej, w przebiegu której dochodzi do zajęcia zatok, objawy utrzymują się poniżej 3 tygodni, a po wyleczeniu błona śluzowa zatok wraca do stanu prawidłowego.
• Nawracające zapalenie zatok - nawracające (co najmniej 4 epizody w trakcie roku, przeplatane przynajmniej 8 tygodniowymi okresami prawidłowego stanu błony śluzowej). Nawet przy tak nawracającym charakterze, nie dochodzi do przewlekłych zmian błony śluzowej.
• Przewlekłe zapalenie zatok - to stan, kiedy objawy zapalenia zatok utrzymują się powyżej 6 tygodni, lub w ciągu roku wystąpiły więcej niż 4 epizody ostrego zapalenia zatok (i trwały powyżej 10 dni) i towarzyszą im zmiany błony śluzowej, najczęściej widoczne w badaniu tomografii komputerowej.

Objawy chorobowe

Przebiega jako infekcja błony śluzowej światła którejś z zatok (najczęściej szczękowej) i zwykle towarzyszą jej objawy zapalenia błony śluzowej nosa (co bywa określane (łac. rhinosinusitis), towarzyszy temu gorączka (w przypadkach ostrych) oraz ból o zmiennej lokalizacji:

• czoła (zwłaszcza przy ucisku) w przypadku zapalenia zatok czołowych
• szczęki, górnych zębów lub policzka w przypadku zapalenia zatoki szczękowej
• okolicy nasady nosa w przypadku zapalenia zatok sitowych (dodatkowo zwykle towarzyszy temu obrzęk powiek)
• szczytu głowy lub ucha w przypadku zapalenia zatoki klinowej.

Czynniki usposabiające

Wszystkie stany doprowadzające do zaburzeń transportu śluzowo-rzęskowego (czyli mechanizmu oczyszczania nosa), stany zapalne w obrębie nosa (obrzęk i zatkanie ujścia zatok), zaburzenia odporności i niektóre choroby:

• nosicielstwo paciorkowców grupy A
• alergiczny nieżyt nosa i/lub astma oskrzelowa
• zanieczyszczenie pyłami i dymami środowiska (palenie papierosów!)
• próchnica zębów lub stan po leczeniu stomatologicznym (zatoki szczękowe)
• zaburzenia anatomiczne jak skrzywienie przegrody nosa
• pływanie a zwłaszcza nurkowanie
• mukowiscydoza
• zespół Kartagenera
• zespół nieruchomych rzęsek

- usposabiają do wystąpienia zapalenia zatok

Czynniki etiologiczne

• wirusowe - zwłaszcza rhinowirusy, wirusy grypy i paragrypy
• bakteryjne
  • zapalenia ostre:
    • Streptococcus pneumoniae
    • Haemophilus influenzae
    • Moraxella catharalis
  • zapalenia przewlekłe
    • te same bakterie jak w przypadku zapaleń ostrych, ale szczególnie często bakterie beztlenowe!
• grzybicze

Asymetrycznie obłożony język z powodu drenażu z grzybiczego zapalenie zatok.

Rozpoznanie

• wywiad
• badania dodatkowe - rhinoscopia przednia czyli oglądanie błony śluzowej nosa ujawnia obecność wydzieliny ropnej i rozlany obrzęk błony śluzowej nosa
• badania dodatkowe
  • badanie radiologiczne
  • badanie tomograficzne zatok
  • aspiracja płynu z zatoki drogą punkcji zatok
  • diagnostyka alergologiczna w przypadku podejrzenia takiego tła choroby.

Według Amerykańskiej Akademii Otolaryngologii, Chirurgii Głowy i Szyi, do rozpoznania zapalenia zatok wymagane jest istnienie 2 objawów "dużych" i 2 objawów "małych"

czytaj dalej ...