Strona główna » Zdrowie i Uroda » Inne
Najczęstsze Interna Ginekologia Chirurgia Pediatria Ortopedia Rehabilitacja Urologia Badania diagnostyczne Laryngologia Okulistyka Neurologia Psychiatria Onkologia
Zdrowie i uroda
Medycyna alternatywna
Arytmie, czyli zaburzenia rytmu serca

REKLAMA
 

Dermatologia (skóra)KosmetologiaZabiegi kosmetyczneSPA i odnowaWłosyInne

Menopauza – czyli w jakim rytmie tyka zegar biologiczny kobiety?

Zdrowa dziewczynka w momencie swego przyjścia na świat posiada w obu jajnikach około 2 milionów pęcherzyków pierwotnych zawierających niedojrzałe komórki jajowe. W miarę dojrzewania ich liczba ulega systematycznej i znaczącej redukcji a potencjał rozrodczy dojrzałej kobiety to już w przybliżeniu jedynie 40 000 pęcherzyków jajnikowych. Od momentu rozpoczęcia miesiączkowania w każdym cyklu miesięcznym zaczyna dojrzewać przeciętnie około kilkunastu pęcherzyków, po czym zwykle tylko jeden z nich, tzw. pęcherzyk dominujący, przechodzi do dalszych etapów rozwoju kończącego się jego pęknięciem i owulacją (jajeczkowaniem). Pozostałe pęcherzyki ulegają obumarciu. Z prostych obliczeń wynika więc, że u przeciętnej kobiety w ciągu całego jej życia z całkowitej puli dostępnych pęcherzyków dochodzi do nieco ponad 400 owulacji.

Kiedy już powoli zacznie się wyczerpywać potencjał rozrodczy kobiety, każda z nas wchodzi w tzw. okres przekwitania (klimakterium) czyli fazę przejściową pomiędzy okresem reprodukcyjnym a stanem, w którym czynność hormonalna naszych jajników ulega wygaszeniu. Ten okres okołomenopauzalny (perimenopauza) obejmuje zarówno kilka lat poprzedzających ostatnią miesiączkę i kilka lat po jej wystąpieniu. Za menopauzę uznaje się stan, w którym od ostatniego krwawienia miesięcznego upłynęło 12 miesięcy a brak miesiączki nie jest spowodowany żadną przyczyną chorobową. Ten nieuchronny moment w życiu kobiety przypada najczęściej na okolice 50. roku życia (zwykle pomiędzy 45 a 55 r.ż.). Późną menopauzą określa się wystąpienie ostatniej miesiączki po 55. roku życia, jeżeli zaś ma to miejsce pomiędzy 40. a 45. rokiem życia, wówczas mówimy o tzw. wczesnej menopauzie. Czasami dochodzi u niektórych kobiet do przedwczesnego wygaśnięcia czynności jajników i wtedy mamy do czynienia z menopauzą przedwczesną, czyli następującą przed 40. rokiem życia. Powody tego zjawiska mogą być różne, począwszy od zaburzeń hormonalnych, immunologicznych, cukrzycy, aż po takie przyczyny jatrogenne jak operacyjne usunięcie jajników lub przebyta chemio- czy radioterapia z powodu nowotworu.

Menopauza poprzedzona jest premenopauzą czyli okresem, w którym dają o sobie znać hormonalne, metaboliczne oraz kliniczne przemiany w organizmie stanowiące swoiste preludium poprzedzające wystąpienie ostatniej miesiaczki. Postmenopauza jest z kolei pojęciem nazywającym okres życia kobiety po wystąpieniu menopauzy.

Spośród licznych czynników wpływających na czas, w jakim menopauza nastąpi, najistotniejsze znaczenia ma wiek, w którym wystąpiła ona u matki (predyspozycje genetyczne) oraz palenie papierosów. Również nie bez znaczenia są obiążające kobietę choroby i stosowane leczenie (np. przeciwnowotworowe), czynniki socjoekonomiczne (kobiety w Polsce statystycznie przechodzą menopauzę w wieku o 2 lata młodszym niż panie z wysoko rozwiniętych krajów zachodnioeuropejskich) czy przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.

Kluczowe zmiany hormonalne zachodzące w tym czasie w ciele kobiety to spadek stężenia hormonów płciowych: estrogenów i progesteronu oraz wzrost hormonów przysadkowych FSH i LH. Głównym estrogenem po menopauzie staje się eston a nie jak wcześniej 5-krotnie od niego silniejszy 17-β-estradiol, którego stężenie staje się bardzo niskie. Ponadto zasadniczym źródłem tego estrogenu przestają być jajniki a staje się nim obwodowa konwersja z prekursora - androstendionu - zachodząca w tkance tłuszczowej, mięśniach, mózgu i wątrobie. Wzrost stężenia gonadotropin przysadkowych zwiastuje zbliżającą się menopauzę, dlatego też oznaczenie ich poziomu ma tu znaczenie predykcyjne- poziom FSH znacząco wzrasta bowiem już ok. 6 lat przed wystąpieniem menopauzy a LH - ok. 4 lata.

Zachodzące w organizmie kobiety wahania hormonalne stają się punktem wyjścia szeregu odczuwanych przez nie nieprzyjemnych objawów jak np.:

  • uderzenia gorąca i wypieki,
  • zlewne poty,
  • bóle i zawroty głowy,
  • uczucie kołatania serca,
  • przyrost masy ciała,
  • bezsenność,
  • wahania nastroju,
  • drażliwość,
  • uczucie napięcia i niepokoju,
  • płaczliwość,
  • depresja,
  • trudności w koncentracji,
  • zniechęcenie, zmęczenie i apatia,
  • spadek libido,
  • zmiany zanikowe w układzie moczowo-płciowym i wiążąca się z nimi:

             - uczucie suchości pochwy,
             - bolesność podczas stosunku płciowego (tzw. dyspareunia) i trudności w osiągnięciu
                orgazmu,
             - nawracające stany zapalne pochwy,
             - nietrzymanie moczu,

  • zmiany zanikowe gruczołów piersiowych,
  • suchośc skóry i spadek jej elastyczności,
  • bóle kostno-stawowe,
  • spadek masy kostnej a w konsekwencji osteoporoza,
  • wzrost zachorowań na miażdżycę i choroby układu sercowo-naczyniowego.


Szereg powyższych objawów składa się na obraz tzw. zespołu klimakterycznego czyli obejmującego dolegliwości związane z przekwitaniem. Ponad 40 % kobiet po przekroczeniu 40. roku życia zaczyna odczuwać podobne symptomy a w okresie perimenopauzy dotyczą one już ponad 80 % z nich. Należy pamiętać, że każda kobieta w indywidualny sposób przechodzi okres menopauzy, co w znacznej mierze jest pochodną tak zdolności adaptacyjnych jej ciała, jak i psychiki do zaistniałych zmian równowagi hormonalnej. Dużo zależy tu również od podjęcia właściwego postępowania terapeutycznego, które podjęte odpowiednio wcześnie może pomóc kobiecie niemal „bezboleśnie" przejść przez ten niewątpliwie trudny dla niej okres w życiu.

 

 

                                                                      Autor: Lek. med. Katarzyna Styś
Data ostatniej modyfikacji: 31.08.2009, msk

 


« powrót
Cukrzyca II typu
1Włosy, najczęstsze pytania.FAQ
2Blizna (cicatrix)
3Co niszczy moje włosy?
4Oparzenia słoneczne
5Pielęgnacja włosów (metody zarówno klasyczne, jak i nowoczesne)
Porady medyczne

REKLAMA


  
  
  

2009 Doctormed.pl Wszystkie Prawa Zastrzeżone
Wszystkie materiały zamieszczone na stronach Portalu Medycznego Doctormed.pl nie mogą stanowić podstawy do podejmowania działań o charakterze zdrowotnym, a w szczególności do stosowania bądź niestosowania określonej terapii, przyjmowania lub nie przyjmowania leków itp.