Wirus zapalenia wątroby typu B, HBV
Wirus zapalenia wątroby typu B, HBV (ang. Hepatitis B Virus) – otoczkowy DNA wirus hepatotropowy i limfotropowy, z rodziny hepadnawirusów. HBV jest przyczyną wirusowego zapalenia wątroby, zwanego kiedyś żółtaczką wszczepienną.
Spis treści
1 Hepatologia
2 Czynniki ryzyka i drogi szerzenia wirusa
3 Przebieg choroby
4 Objawy
5 Diagnostyka
6 Leczenie
7 Zalecenia dla nosicieli i chorych
8 Profilaktyka
9 Epidemiologia
Hepatologia
Leczeniem zapaleń wątroby zajmują się poradnie zakaźne i hepatologiczne. Błędem jest prowadzenie chorego na WZW przez gastroenterologa czy internistę (skutkuje to najczęściej leczeniem objawowym zamiast zastosowania właściwej terapii przeciwwirusowej).
Generalnie zapalenie wątroby nie jest chorobą układu pokarmowego. Dużo wcześniej upośledzeniu ulegają inne funkcje związane z odtruwaniem organizmu, przemianami biochemicznymi, wytwarzaniem białek i czynników krzepnięcia, utrzymaniem homeostazy wewnątrz organizmu. Znaczne uszkodzenie wątroby nie pociąga za sobą zazwyczaj zaburzeń gastrycznych, a w skrajnych przypadkach chory umiera z powodów neurologicznych (śpiączka wątrobowa) głównie wskutek zaburzenia przemian amoniaku i aminokwasów cyklicznych.
Leczenie zapaleń wątroby to tematyka bardzo pokrewna do leczenia zakażeń HIV - oba schorzenia wymagają rozległej wiedzy z zakresu immunologii, wirusologii, genetyki i znajomości bieżących standardów terapeutycznych (dynamicznie zmieniających się w ostatnim czasie). Leczenie zachowawcze zaburzeń gastrycznych bez rozważenia całości zagadnień chorobowych jest poważnym błędem w sztuce lekarskiej.
Czynniki ryzyka i drogi szerzenia wirusa
- Naruszenie ciągłości skóry skażonymi narzędziami (tatuaże, zabiegi kosmetyczne, fryzjerskie, stomatologiczne)
- Zakażenie płodu i noworodka od matki nosicielki
- Przetoczenia krwi i jej produktów
- Przygodne stosunki seksualne
- Kontakty seksualne z nosicielami wirusa
Przebieg choroby
Wirus HBV w dużych mianach występuje we krwi i w wątrobie. Replikacja przebiega w głównie komórkach wątroby (w niewielkim stopniu prawdopodobnie także w limfocytach) – stąd schorzenia jakie wywołuje są różnymi postaciami zapalenia wątroby.
Możemy wyróżnić:
- zakażenia bezobjawowe, z pełnym wyleczeniem i nabyciem odporności (80%)
- słabo wyrażone zakażenia objawowe z pełnym wyzdrowieniem
- ostre zapalenie wątroby, często z żółtaczką (mały % przypadków!)
- piorunujące zapalenie wątroby z wysoką śmiertelnością (0,1% przypadków)
- różnie wyrażone przewlekłe zapalenia wątroby (z replikacją wirusa), jako niekorzystne zejścia poprzednich rodzajów zakażeń (u dorosłych 7% przypadków, im młodszy wiek zarażenia tym więcej % przypadków przewlekłych)
- zarażenia z wysoką replikacją, bez serokonwersji HBe (HBe+)
- zarażenia z niską replikacją z przeciwciałami AntyHBe (HBe-)
- tzw. nosicielstwo HBs, bez replikacji wirusa i cech zapalenia wątroby, jako następstwo długotrwałego procesu przewlekłego (wskutek integracji wirusa z genami gospodarza)
- późne następstwa: marskość wątroby i jej powikłania (wodobrzusze, encefalopatia wątrobowa, zespół nerkowo-wątrobowy, krwotoki z żylaków przełyku, rak pierwotny wątroby – prowadzące ostatecznie do śmierci)
- piorunujące zapalenie wątroby przy nadkażeniu wirusem C lub D.
Okres wylęgania wynosi od 6 tygodni do 6 miesięcy, po którym następuje mniej lub bardziej wyrażona faza ostra.
W 80% przypadków brak jest żółtaczki i objawów, które mogłyby być skojarzone z chorobą wątroby – chorzy nie są świadomi, że przeszli zapalenie wątroby. Szczególnie skąpoobjawowe są zarażenia ze słabą odpowiedzią immunologiczną, które najprawdopodobniej przejdą w fazę przewlekłą.
W 90-95% przypadków zakażenie kończy się samoistnym wyleczeniem.
W 10% przypadków chorzy mają typowe, żółtaczkowe objawy i podlegają kilkutygodniowej hospitalizacji i kilkumiesięcznej rekonwalescencji. Taki przebieg zazwyczaj nie pozostawia żadnych skutków ubocznych i daje pełne wyleczenie, bez stanu przewlekłego i nosicielstwa.
W znikomej ilości przypadków (0,1-0,5%) zakażenie rozwija się w nadostre zapalenie wątroby, z masywną martwicą hepatocytów, powodującą niewydolność wątroby (przeżywalność 20-30%). Zapalenie piorunujące może się rozwinąć u przewlekłego nosiciela wskutek nadkażenia wirusem Delta (HDV) lub HCV.
czytaj dalej ...
